Му5
48

Dori ishlab chiqarish hajmi o`sgan bo`lsada, ehtiyojlar to`liq qondirilmayapti

Siyosat 15.11.2019, 21:23
233
Dori ishlab chiqarish hajmi o`sgan bo`lsada, ehtiyojlar to`liq qondirilmayapti

O`zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev 15 noyabr kuni farmasevtika tarmog`ini rivojlantirish hamda aholini dori vositalari bilan ta`minlash borasidagi ishlar tahlili va galdagi ustuvor vazifalar muhokamasiga bag`ishlangan yig`ilish o`tkazdi.

Davlatimiz rahbarining 2017 yil 7 noyabrdagi “Farmasevtika tarmog`ini boshqarish tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to`g`risida”gi farmoniga muvofiq Sog`liqni saqlash vazirligi huzurida Farmasevtika tarmog`ini rivojlantirish agentligi tashkil etilgan edi. Tadbirkorlarni qo`llab-quvvatlash maqsadida dori vositalari va tibbiyot buyumlarini ro`yxatdan o`tkazish muddati qisqartirildi. Mahalliy ishlab chiqaruvchilar xomashyo va texnologik uskunalarni import qilishda bojxona to`lovlaridan ozod etildi. 

Bularning natijasida so`nggi ikki yilda 41 ta yangi farmasevtika korxonasi tashkil etilib, jami korxonalar soni 191 taga etdi. Joriy yilda ishlab chiqarish hajmi o`tgan yilgiga nisbatan 1,5 barobarga o`sdi.

Farmasevtikaga ixtisoslashgan 8 ta erkin iqtisodiy zonada qiymati 84 million dollarlik 18 ta yangi quvvat ishga tushirilib, 600 turdagi dorilar va 50 dan ortiq tibbiy buyumlar ishlab chiqarish yo`lga qo`yildi. 

Lekin bu quvvatlar hali etarli emas, mahalliy farmasevtika mahsulotlarining assortimenti ham tor. Shu bois ichki bozor ehtiyojlari to`liq qondirilmayapti va import qilishga to`g`ri kelyapti. 

Mamlakatimiz farmasevtika bozori 1 milliard dollardan ziyod bo`lib, unda mahalliy ishlab chiqaruvchilar hissasi yuqori emas. Dori vositalari harakatining to`liq siklini kuzatish – markirovka tizimi joriy etilmagani oqibatida ularning sifati va narxini nazorat qilish qiyin kechmoqda. Masalan, o`tgan ikki yilda yurtimizga sifat standartiga javob bermaydigan 123 milliard so`mlik dori-darmonlarni olib kirish holatlari aniqlangan.

Bunday sharoitda aholi salomatligini muhofaza qilishning eng ishonchli va samarali yo`li – diyorimizda etishtirilgan tabiiy toza, dorivor o`simliklar asosida yuqori sifatli mahsulotlar ishlab chiqarish ko`lamini kengaytirish. 

Yig`ilishda Prezident Shavkat Mirziyoev ana shu jihatlarga alohida e`tibor qaratib, aholi va sog`liqni saqlash muassasalarini arzon hamda sifatli dori vositalari, tibbiyot buyumlari va texnikalari bilan ta`minlash borasidagi ustuvor vazifalarni belgilab berdi. 

2025 yilgacha ichki bozorda dori vositalari iste`mol hajmining kamida 50 foizini mahalliylashtirish, jumladan, o`zlashtirilgan dori nomlarini hozirgi 2,5 mingdan 4 mingtaga etkazish uchun imkoniyatlar etarli ekani ta`kidlandi.  

Farmasevtika tarmog`ini rivojlantirish agentligi, Investisiyalar va tashqi savdo vazirligiga yangi turdagi mahsulotlar ro`yxatini shakllantirib, Hindiston, Rossiya, Ukraina, Xitoy, Vengriya, Bolgariya va Slovakiyaning yirik farmasevtika korxonalari bilan hamkorlikda istiqbolli loyihalarni ishlab chiqish vazifasi qo`yildi. 

Mutasaddilarga yaqin besh yilda mahalliy original dori vositalari sonini kamida 100 taga etkazish hamda sanoat usulida ishlab chiqarish, shu maqsadda korxonalar va ilmiy tekshirish institutlari hamkorligida Qibray tumanida zamonaviy texnopark hamda Buyuk Britaniyaning nufuzli oliy ta`lim dargohi filialini tashkil qilish bo`yicha ko`rsatmalar berildi. Zamon talabiga mos kadrlar tayyorlash, soha mutaxassislarining xorijda malaka oshirishini tashkil etish masalalariga ham e`tibor qaratildi.

Moliya vazirligi hamda Farmasevtika tarmog`ini rivojlantirish agentligiga dorilarni maxsus markirovkalash va harakatini nazorat qilish bo`yicha dasturiy ta`minot yaratib, 2020 yil yakuniga qadar amaliyotga joriy etish topshirildi. Bu kontrafakt dori vositalari aylanishiga chek qo`yish va dorilarga bo`lgan real talabni “onlayn” ravishda kuzatib borish imkonini beradi.

Mamlakatimizdagi tarmoq korxonalarida Jahon sog`liqni saqlash tashkiloti tavsiya etgan GMP standarti joriy qilinmoqda. Aholini sifatli mahsulotlar bilan ta`minlash maqsadida, import qilinayotgan xorijiy dori vositalarini ro`yxatga olishda ham mazkur standartga muvofiqligini majburiy tekshirish tartibini o`rnatish bo`yicha tavsiyalar berildi. 

Yig`ilishda yana bir muhim masala – sog`liqni saqlash muassasalarini arzon va sifatli dori-darmonlar bilan to`liq ta`minlash holati ko`rib chiqildi. Bu borada shaffoflik va oshkoralikni ta`minlash maqsadida endilikda davlat tibbiyot muassasalari uchun dorilar xaridi, ularni saqlash va etkazib berish yangi tartibda amalga oshirilishi belgilandi.

Ya`ni, Sog`liqni saqlash vazirligi markazlashgan xaridlar bo`yicha tenderlar tashkil etadi va xaridlar shaffofligini ta`minlaydi. Tender g`oliblari dori vositalarini markazlashgan xarid qilish, saqlash va davlat tibbiyot muassasalariga etkazib berish xizmatlarini amalga oshiradi. 

Dori vositalari bozorida korrupsiyani bartaraf etish, sog`lom raqobat muhitini rivojlantirish, ijtimoiy dorixonalarni sifatli va arzon mahsulotlar bilan uzluksiz ta`minlash yuzasidan topshiriqlar berildi. 

 

Шарҳлар