sevimli
Sevimli

Bahouddin Naqshbandning ustozi hazrat Deggaroniy nomidagi eng qadimiy masjidga ziyorat qilamiz (foto)

Moziydan sado 18.10.2021, 01:18
Bahouddin Naqshbandning ustozi hazrat Deggaroniy nomidagi eng qadimiy masjidga ziyorat qilamiz (foto)

Eng qadimiy masjid, noodatiy uslub va bir borib ko`rishga arzirli ziyoratgoh. Turizm va sport vazirligi, Navoiy viloyati hokimligi hamda viloyat Turizm va sport bosh boshqarmasi hamkorligida tashkil etilgan infotur doirasida Navoiy viloyati Karmana tumanining Hazara qishlog`ida joylashgan Mavlono Orif Deggaroniy masjidida bo`ldik. “Deggaron” so`zi forscha “qozon yasovchi” ma`nosini bildirib, qishloqda o`sha davrlarda qozon yasovchi hunarmandlar istiqomat qilgan.

Bahouddin Naqshbandning ustozi

"Mavlono Orif Deggaroniy atoqli tarbiyachi, xojagon-naqshbandiya tariqati rivojiga muhim hissa qo`shgan sohibi karomat zot bo`lgan. U kishi Bahouddin Naqshband hazratlaridan olti yosh katta bo`lib, ul zotga ustozlik qilgan", deydi masjid imom-xatibi Saydulla Bobonazarov. 

Mavlono Orif XIV-asrda, taxminan 1313-1380 yillar atrofida yashab o`tgan. Masjid yaqinida u zotning maqbarasi ham joylashgan.

Masjidga aylantirilgan ibodatxona

"Masjidning qachon qurilganligi to`g`risida turli taxminlar bor", deydi imom-xatib. Uning aytishicha, masjid binosi VI-VII asrlarga tegishli bo`lib, zardushtiylarning ibodatxonasi bo`lgan. 

O`sha paytlarda u bino ko`rinishida emas, faqat to`rt ustun ushlab turgan ayvon shaklida bo`lgan. Hududga islom dinining kirib kelishi bilan ibodatxona atroflari paxsa devorlar bilan o`ralib, u masjidga aylantirilgan va turli davrlarda qismlarga bo`lib, ta`mirlanib kelgan.

Ustunlar o`z holicha saqlanib qolgan. Sobiq Sovet Ittifoqi davrida esa bu ulug` maskan omborxona vazifasini o`tagan. Shu sababli bino ustunlariga zarar etgan.

Boshqa taxminlar ham bor

Turli manbalarda mazkur masjidning qurilish davriga turlicha ehtimollar keltiriladi. Masalan, rus olimlari Yakubovskiy, Varoninalar, 1936-1937 yillarda tadqiqot olib borgan Shishkin va Massonlar bu masjid IX-X asrga oid, deyishgan. 1951 yilda yana qayta tekshiruv ishlarini olib borgan Varonina “Deggaron” masjidi XI asr degan so`nggi xulosani bergan.

Rivoyat qilishlaricha...

Abul Muhsin Boqir ibn Muhammad Alining “Bahouddin Balogardon” nomli risolasida Mavlono Orif Deggaroniy haqida quyidagilar bayon qilingan: “Amir Sayyid Kulol aytgan edilar: “Mening yoronlarim orasida mana shu ikki kishi, ya`ni Xoja Bahouddin va Mavlono Orif Deggaroniyga o`xshagan hech kim yo`q, qaddasallohu sirrahumo. Bular hammadan o`zib ketib, valiylik darajasiga erishdilar”. Xoja Bahouddin Naqshband Amir Sayyid Kulol tarbiyasidan so`ng, yana etti yil Mavlono Orif Deggaroniyning xizmati va mulozamatida bo`ldilar. Bu mulozamatda xilma-xil riyozat va jiddu jahdni o`z bo`ynilariga oldilar. Deggaron va uning atroflarida yurdilar. Ko`p vaqtlar Mavlono Orif bilan birga Raboti Malik qurilishida xizmat qildilar. Ajib va g`arib voqealar boshlaridan o`tar edi. Mavlono Orifning hurmati uchun mulozamat va xizmatni davom ettirar edilar. Shu etti yil davomida ariq labiga tahorat uchun borsalar-da, Mavlonodan yuqorida tahorat olmas edilar. Yo`lda ketayotganlarida ularning qadamlarining izi ustiga oyoqlarini qo`ymas edilar".

Sardorbek Rahmonqulov

Toshkent-Navoiy-Toshkent

Шарҳлар