my5
Sevimli

Туркияда Айя София ибодатхонаси бир эмас учта эканини билармидингиз? (Фотосаёҳат)

ДУНЁ 05.04.2021, 22:19
Туркияда Айя София ибодатхонаси бир эмас учта эканини билармидингиз? (Фотосаёҳат)

Туркия — буюк тарих, маданият ва афсоналарга бой мамлакат. Турли империялар ҳукмронлиги чиғиридан ўтган ва бугун ҳар қадамида ҳайрат мужассам диёр. Осиё ва Европа чегараси. У ҳақида қанча гапирсанг, ёзсанг оз. Биз эса айтилганлар ва ёзилганлардан фарқли ўлароқ, бугун сизларга Туркияда ўзимиз гувоҳи бўлган икки Айя София мажмуалари ҳақида маълум қиламиз. Аслида уларнинг сони Туркияда учта: Истанбул, Изник ва Трабзон шаҳарларида. 

Туркия маданият ва туризм вазирлиги ҳомийлигида ташкил этилган саёҳатимиз давомида биз аввалига Истанбулдаги Айя София масжидида бўлдик. Милодий VI асрда император Юстиниан буйруғига биноан барпо этилиб, 537 йил 27 декабрда очилган мазкур Авлиё София ибодатхонаси турклар томонидан Константинопол забт этилиб, Византия империяси қулатилгач, 1453 йилда масжидга айлантирилган. Бироқ 1935 йилда замонавий турк давлати асосчиси Мустафо Камол Отатурк унга музей мақомини берган ва ЮНЕСКО бутунжаҳон мероси объектлари рўйхатига киритилганди.

Шундан сўнг 2020 йилда Туркиянинг амалдаги президенти Ражаб Тоййиб Эрдўған томонидан Айя София яна қайта масжидга айлантирилди. Бу ҳақида кўпчилигимиз хабар топган эдик. Лекин биз яна бир Айя София ҳақида маълумот бермоқчимиз. “Шунақаси ҳам борми?” – дейишингиз мумкин. Албатта! 

Истанбулдан автомобил йўли орқали 145 км, пуллик магистрал йўли орқали борганда эса 90 км узоқликдаги 2-Айя София Изник шаҳрида жойлашган. Унинг барпо этилиши ҳам айнан VI асрга, император Юстинианга тақалади. Христианлар ибодатхонаси сифатида фаолият юритиб келган мазкур мажмуага 1065 йилда кучли ер силкиниши натижасида жиддий зарар етади. Рим ва Византия империясини кўрган ибодатхона 3-империя – Усмонийлар сулоласи ҳукмронлиги даврида ҳукмдор Ўрхон Ғозий томонидан 1331 йилда масжидга айлатирилади. Асрлар давомида масжид сифатида фаолият юритиб келган даргоҳга 1922 йилда бўлган кучли ёнғин натижасида яна жиддий зарар етади. 1935 йилда эса у музейга айлантирилади. 2-Айя София мажмуаси 2007 йилдаги қайта таъмирлашдан сўнг, 2011 йилдан бошлаб яна қайта ҳам музей, ҳам масжид сифатида хизмат кўрсата бошлайди. 

Қизиқиб қолганларга:

Истанбулдан Изниккача автобус орқали бориш учун 60-70 турк лираси (7-9 АҚШ доллари) сарфланади.

Милоддан аввалги IV асрдан бери мавжуд тарихий Изник шаҳрига бормоқчи бўлганлар учун тавсия этиладиган қадамжолар:

  • Тоғ бағридаги юзлаб зайтун боғлари ва арзонгина зайтун ёғлари (1 кг/60 000 сўм атрофида);
  • Нилуфар Хатун иморати (1388 й.);
  • Яшил масжид (1378-1392 й.);
  • Сулаймон паша мадрасаси (1332 й.);
  • Изник дарвозаси;
  • Истанбул дарвозаси;
  • Минорасиз Хожи Ўзбек масжиди (1333 й.) ва бошқалар.

 

Сардорбек Раҳмонқулов

Шарҳлар

Кун мавзуси: коронавирус
Об-ҳаво: Ташкент
+21° ясно
Валюта курси
10475.41
USD -2.51
12469.93
EUR 9.59
135.43
RUB -0.33