Navoiy viloyatining Zarafshon tubsizligida O`zbekistondagi eng yirik neft va bitum koni topildi

Iqtisodiyot 04.07.2022, 10:25
Navoiy viloyatining Zarafshon tubsizligida O`zbekistondagi eng yirik neft va bitum koni topildi

“Sanoat Energetika Guruhi” (SEG) “Kontiki-Exploration” kompaniyasi bilan birgalikda Navoiy viloyatining Zarafshon tubsizligida O`zbekistondagi eng yirik o`ta yopishqoq neft va bitum – “Yangi O`zbekiston” konini topdi. Bu haqda Energetika vazirligi matbuot xizmati xabar bermoqda. 

Ma`lum qilinishicha, kon Markaziy Osiyodagi eng yuqori texnologiyali konlardan biriga aylanadi.  

“Yangi O`zbekiston” konining bitumli neft zaxiralari taxminan 100 million tonnaga baholanmoqda. Bitumli neft qazib olishning maksimal yillik darajasi 2025 yilga borib 1 million tonnani tashkil etadi. Bitumli neft qazib olish darajasini ta`minlash uchun yiliga 1500 ta quduq qazish rejalashtirilgan. Keyingi 12 yilda konni o`zlashtirishga 2,5 milliard AQSh dollari miqdorida sarmoya kiritilishi taxmin qilinmoqda.

Loyihani amalga oshirishning boshlanishi 2021 yilning 15 mayiga to`g`ri kelib, bunda ushbu muddatda birinchi qidiruv qudug`ini burg`ulash boshlangan edi. Burg`ilash ishlari Samarqand va Navoiy viloyatlari chegarasida olib borilmoqda, baholash va o`zlashtirish quduqlarining chuqurligi 400 metrdan 750 metrgacha. Burg`ilash jarayonida “alb”, “senoman” va “turon” davrlariga oid shag`altosh va qumtosh qatlamlari topilgan. Ularning barchasi neft, qo`shimcha yopishqoq moy va bitum bilan to`yingan bo`lib chiqdi.

Yuqori yopishqoqlik tufayli kon nafaqat O`zbekiston Respublikasi, balki Markaziy Osiyo mintaqasidagi eng yuqori texnologiyali konlardan biriga aylanadi. SEG tomonidan uglevodorodlarni ishlab chiqarish uchun bir qator xalqaro neft konlari xizmatlarini ko`rsatuvchi kompaniyalar allaqachon loyihaga jalb qilingan. Jumladan:

• McDANIEL (Kanada) – geologik tadqiqot, texnologiya tanlash, rivojlanish strategiyasi va texnik-iqtisodiy asoslash;

• BYIS Manufacturing (AQSh) – quduqlarni bug` sikli bilan ishlov berish texnologiyasi, sanoat bug` hosil qilish;

• O‘NEILL Industries (AQSh) – bug`ni ishlab chiqarish va karbonat angidrid, azot va sirt faol moddalar bilan birga quyishni o`z ichiga olgan bug`li aylanma quduqlarni tozalash texnologiyasi.

• GenOil (Kanada) – bitumli moyni “sintetik” neftga qayta ishlash texnologiyasini ishlab chiqish, texnologiya lisenziati.  

• Energy and Engineering (Rossiya) – bitumli neftni “sintetik” neftga qayta ishlash texnologiyasining asosiy loyihasi.  

• Veraton I.T.C. (Rossiya) – vodorod termobarokimyoviy ta`sir qilish texnologiyasi.  

• Qozon Federal universiteti (Rossiya) – petrofizik yadro tadqiqotlari, intraplastik gorenje texnologiyasini ishlab chiqish.

“Yangi O`zbekiston konining ochilishi O`zbekiston Vazirlar Mahkamasining 1002-sonli qarorini bajarish doirasida “Sanoat Energetika Guruhi” kompaniyasining 2030 yilga borib neft qazib olish hajmini 1,6 million tonnaga etkazish strategiyasining bir qismidir. Bunday ko`lamdagi loyihalarni amalga oshirishda biz shunga o`xshash moy bilan ishlay oladigan eng yaxshi pudratchilarni jalb qilamiz. Bugungi kunda ishlab chiqarishni yiliga 425 ming tonnadan 500 ming tonnagacha oshirishga erishdik. “Yangi O`zbekiston” konini o`zlashtirish bu ko`rsatkichning sezilarli darajada oshishiga olib kelishi kafolatlangan. Shunday qilib, O`zbekiston yaqin kelajakda import qilinadigan xom neftni qisqartirib, o`z xomashyosidan qayta ishlangan mahsulotlar ishlab chiqarish imkoniyatiga ega bo`ladi”, — dedi “Sanoat Energetika Guruhi” bosh direktori Shokir Fayzullaev.  

 

“Sayoz chuqurliklarda nafaqat eng yirik kon, balki yana ham chuqurroq suyuq neftni topishimiz mumkin bo`lgan yangi neft maydoni topildi. Bundan tashqari, O`zbekistonda uglevodorodlarni qidirish va topish zarur bo`lgan bir qancha qiziqarli tog`lararo va tog` oldi pasttekisliklar mavjud”, — dedi “ Kontiki” neft qidiruv kompaniyasi” MChJ direktori Sergey Astaxov.

Hozirda mahsuldor qalinliklarni aniqlash va bitum va neft konlarini aniqlash bo`yicha qidiruv ishlari, shuningdek, qazib olish usulini aniqlash bo`yicha tajriba-sinov ishlari olib borilmoqda.

Sharhlar