Ukraina orqali bir nechta Yevropa davlatlariga Rossiya tabiiy gazining eksporti to‘xtatildi.
Kiyev chorshanba kuni muddati tugagan tranzit kelishuvini yangilashdan bosh tortdi.
Ukraina davom etayotgan harbiy mojarolar sabab ushbu besh yillik tranzit kelishuvini yangilamasligi haqida oldindan ogohlantirgan edi.
Biz Rossiya gazining tranzitini to‘xtatdik. Bu tarixiy voqea. Rossiya o‘z bozorlarini yo‘qotmoqda va moliyaviy zarar ko‘radi. Yevropa Rossiya gazidan voz kechish qarorini allaqachon qabul qilgan, dedi Ukraina energetika vaziri German Galushchenko o‘z bayonotida.
Rossiyaning “Gazprom” kompaniyasi Moskva vaqti bilan tongi 8:00 dan (05:00 GMT) boshlab Yevropaga gaz eksporti tranzit kelishuvining muddati tugashi sabab to‘xtatilganini ma’lum qildi.
Ukraina tomoni ushbu kelishuvlarni yangilashdan qat’iyan bosh tortgani sababli 1 yanvardan “Gazprom” Ukraina hududi orqali tranzit uchun texnik va huquqiy imkoniyatdan mahrum bo‘ldi, deyiladi “Gazprom”ning Telegram’dagi bayonotida.
Ukraina Rossiya gazini o‘z hududi orqali Slovakiya, Moldova va Vengriya kabi bir nechta Yevropa davlatlariga yetkazib berardi.
Slovakiya bosh vaziri Robert Fiko Kiyevga nisbatan Yevropa ittifoqining yordamini tanqid qilib kelgan siyosatchi, o‘tgan hafta gaz oqimi to‘xtatilishini oldindan bilib, Moskva safarida Putin bilan uchrashdi.
Juma kuni Fiko hukumati Ukrainaga qarshi chora sifatida elektr quvvati zaxirasini yetkazib berilishini to‘xtatishni ko‘rib chiqishini aytdi.
“Ukraina prezidentining bir tomonlama qarorini qabul qilish mutlaqo irratsional va noto‘g‘ri,” dedi Fiko Bryusselga yo‘llagan xatida. U qiyin iqtisodiy sharoitda bu qaror katta moliyaviy zarar keltirishi haqida ogohlantirdi.
Vaziyat Ukraina bilan chegaradosh Moldova uchun eng og‘ir, chunki u ichki masalalarda Rossiya qo‘llab-quvvatlayotgan ayrim guruhlar bilan yuzlashmoqda. Ukraina gaz tranziti to‘xtatilishini taxmin qilib, Moldova avvalroq 60 kunlik favqulodda holat e’lon qilgan edi.
2022 yilda Ukrainadagi harbiy mojarolar boshlangandan keyin Yevropa Ittifoqi Rossiya energiyasiga qaramlikni kamaytirish uchun muqobil manbalarni qidirishga kirishgan edi.
Rossiya hanuz Qora dengiz tubidagi TurkStream gaz quvuri orqali gaz eksport qilishni davom ettirmoqda.
Slovakiya kabi Moskva bilan yaxshi munosabatlarni saqlab kelayotgan Vengriya o‘zining Rossiya gazining asosiy qismini Qora dengiz quvuri orqali oladi, shuning uchun Ukraina qarori deyarli ta’sir qilmaydi.
