2019 yil noyabr oyida AQSh, Buyuk Britaniya, Shvesiya, Pokiston, Kambodja, Ukraina va Qozog`istondan 40 dan ortiq dinshunos olimlar, huquq va din sohasidagi xalqaro ekspertlar, diniy etakchilar va ijtimoiy faol ayollardan iborat delegasiya O`zbekistonga tashrif buyurgan edi.
Ushbu tashrif davomida Toshkent va Samarqandda qonun ustuvorligi va diniy erkinliklar bo`yicha ekspertlar uchrashuvi bo`lib o`tdi.
AQShning diniy erkinlik sohasidagi birinchi elchisi Robert Saypel tomonidan asos solingan xalqaro nodavlat tashkilotining Global Ijro instituti maxsus videolarida amerikalik olimlar, diniy etakchilar va diniy huquq bo`yicha ekspertlar O`zbekistonga tashrifi haqidagi taassurotlarini o`rtoqlashdi.
Dunyo miqyosida etakchi institut tomonidan tayyorlangan videolavhalarda O`zbekistonda diniy erkinliklarni ta`minlash bo`yicha ko`rilayotgan chora-tadbirlar, ma`rifiy islomni targ`ib qilish usullari, dinlararo totuvlik darajasi va ziyoratchilar sayyohlik salohiyati aks ettirilgan.
Global jalb qilish instituti vise-prezidenti Jeyms Chen uning tashkiloti nega O`zbekistonga qiziqib qoldi, degan savolga javob berar ekan: “Asosiy sabablardan biri — O`zbekistonda siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy jihatdan ulkan o`zgarishlar ro`y berishidir. Aslida O`zbekiston har yili AQSh hukumati shakllantiradigan diniy erkinlikni buzuvchilar ro`yxatidan olib tashlangan sanoqli davlatlardan biridir. Shunday qilib, biz O`zbekiston hukumati va uning xalqi bilan birga bo`lishni va ularning intilishlariga erishishda o`z hissamizni qo`shishni xohladik“.
AQShning diniy erkinlik bo`yicha maxsus vakili Devid Sapershteyn ekspert yig`inlarini izohlar ekan: “Diniy erkinlik tarafdori bo`lgan mamlakatlardan bo`lgan amerikaliklar va boshqa ekspertlar O`zbekistondagi rahbarlar, diniy jamoalar, huquqshunos olimlar va vakillar bilan faol hamkorlik qildi. Ilg`or tajribalar, g`oyalar va qarashlarni o`zaro almashish orqali biz dunyoni yaxshi tomonga o`zgartira oladigan usullarni topishga muvaffaq bo`ldik”, deya e`tirof etdi.
Elchining so`zlariga ko`ra, "O`zbekistondagi hozirgi holat dinlararo munosabatlarning noyob hodisasidir — diniy konfessiyalar vakillari bir ovozda gapira oladi, tinchlik, osoyishtalik va farovonlik hukm suradigan jamiyat quradilar”.
Shimoliy Amerikadagi taniqli rahbarlardan biri, AQShdagi eng katta ADAMS masjidi imomi Muhammad Majid o`z sharhida: "O`zbekistonda bugungi kunda dinning roli kuchaymoqda, masjidlar va boshqa islom sivilizasiyasining markazlari qurilmoqda", deydi.
Buyuk allomalar va dinshunoslarning bebaho merosiga ega bo`lgan O`zbekiston Islom sivilizasiyasi rivojiga ulkan hissa qo`shganini ta`kidlab, Imom Majid barchani buyuk islom arboblarining muqaddas dafn qilingan joylariga ziyorat qilish uchun O`zbekistonga taklif etdi.
Texas shtatidagi Vud-Vud cherkovi pastori Bob Roberts Samarqandda bo`lib o`tgan dinlararo muloqotdan olgan taassurotlarini o`rtoqlashar ekan, “O`zbekiston — turli dinlarning vakillari tinch va farovon hayot kechirayotganiga misoldir”, dedi.
Uning fikricha, mamlakatda mavjud bo`lgan barcha diniy konfessiyalar va jamiyatlarning erkin va osoyishta yashashi uchun etarli sharoitlar yaratilgan.
“Turli dinlarga mansub odamlar o`rtasida ko`prik qurish niyatida eng kuchli 10 nafar imom, ruhoniy va ravvinlardan iborat olimlar bilan O`zbekistonga safar uyushtirishga qaror qildik”, dedi Amerika cherkovi rahbari.
Xalqaro ekspertlarning O`zbekistonga tashrifi natijalarini baholab, IGE faxriy prezidenti Kris Siple mamlakatda etnik va diniy mansubligidan qat`i nazar, hamma tomonidan hurmat qilinadigan qonun ustuvorligini e`tirof etdi.
“Hamma uchun qo`llaniladigan qoidalar va qonunlarning umumiy to`plami odamlarga umumiy manfaatlar uchun echim topilmaydigan tafovutlarni engib, birgalikda ishlashga imkon beradigan ishonch darajasini yaratdi, — dedi C. Siple. — Bu o`z yo`lboshchisi bilan yanada yaxshi kelajakka intilayotgan odamlarni jalb qilishdir”, dedi amerikalik ekspert.
