Joriy yilning 13 dekabr kuni Adliya vazirligida Germaniya Federal Adliya vazirligi huzuridagi Xalqaro-huquqiy hamkorlik jamg`armasi (IRZ) bilan hamkorlikda Tadbirkorlik kodeksi loyihasining ayrim masalalarini muhokama qilish uchun amaliy seminar tashkil etildi. Bu haqda Adliya vazirligi Jamoatchilik bilan aloqalar bo`limi xabar berdi.
Amaliy seminarda xorijiy ekspertlar, Tadbirkorlik kodeksi loyihasini ishlab chiqish uchun shakllantirilgan ishchi guruh a`zolari ishtirok etdi.
Seminarda tadbirkorlik subektlarini kichik, o`rta va yirik toifalarga ajratishning o`ziga xos xususiyatlari va tadbirkorlik sub`ektlarining tashkiliy-huquqiy shakllari (shirkatlar) mavzulari muhokama qilindi.
Ta`kidlanganidek, so`nggi 6-7 yilda tadbirkorlik sub`ektlari uchun ma`muriy va soliq yukini kamaytirish, biznesning qonuniy manfaatlarini himoya qilish, asosiysi biznes yuritishdagi byurokratik to`siqlarni olib tashlashga qaratilgan qator ijobiy ishlar amalga oshirildi.
Misol uchun, o`tgan bir yil davomida biznes muhitini yaxshilash va tadbirkorlikni qo`llab quvvatlashga qaratilgan birgina O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 70 dan ortiq farmon va qarorlari qabul qilindi.
Natijada, soliq va ma`muriy yukning kamaytirilishi, shuningdek qo`shimcha imtiyoz va kafolatlarning taqdim etilishi evaziga tushumlari 1 million dollardan oshgan tadbirkorlik sub`ektlari soni 5 mingtaga ortdi, yana ming nafar tadbirkorlar tovar aylanmasini 1 milliondan 10 million dollargacha etkazdi.
Shuningdek, 220 nafar tadbirkorning tushumlari 100 million dollarga etib, umumiy eksport hajmi 30 foizga ko`paydi.
Bugungi kunda, tadbirkorlik faoliyatini tartibga soluvchi qonunchilik hujjatlari tarqoq holda va nihoyatda ko`p – 5000 ga yaqin.
Tizimlashtirishdan asosiy maqsad sohadagi eng asosiy qonunlarni birlashtirish va tadbirkorlikning fundamental huquqiy ustunlarini belgilab olish hisoblanadi.
Albatta, Kodeks qabul qilinganidan so`ng ham tadbirkorlik yo`nalishidagi qonunosti hujjatlarining qabul qilinishi davom etadi tabiiy. Biroq, ularning barchasi Kodeksdagi fundamental qoidalarga muvofiq bo`lishi lozim.
Shuni alohida qayd etish kerak, Tadbirkorlik kodeksi loyihasini ishlab chiqishga 3 yilga yaqin vaqt sarflandi. Loyihani ishlab chiqishda nafaqat milliy ekspertlarimiz, balki xalqaro ekspertlar ham jalb qilindi, 5 oydan ortiq jamoatchilik muhokamasidano`tkazildi.
Aynan tadbirkorlarning takliflari, ularni qiynab kelayotgan tizimli muammolarni o`rganish uchun respublika darajasida ishchi guruhlar tashkil etilib, respublikamizning barcha hududlarida tadbirkorlar bilan Kodeks loyihasi muhokama qilindi.
Jamoatchilik, tadbirkorlar va soha ekspertlari bilan o`tkazilgan muhokamalar natijasida 1500ga yaqin takliflar kelib tushdi hamdaloyihada korrupsiyaviy omillarning mavjudligi, gender tenglikka ta`siri va boshqa masalalar bo`yicha o`tkazilgan so`rovnomalarda 1200 dan ortiq fuqarolar ishtirok etishdi.
Kelib tushayotgan takliflar asosan, tadbirkorlikni qo`llab-quvvatlash, kredit ajratish, tekshiruvlar, soliq sohasida berilgan.
Bundan tashqari, Kodeks loyihasi 8 ta etakchi xalqaro tashkilotlarga, jumladan USAID, Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki, Evropa va tiklanish taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi, Germaniyaning “BerlinEconomics” iqtisodiy guruhi, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotiga taqdim etilgan bo`lib, ushbu tashkilotlardan ekspertiza natijalari bo`yicha xulosa va takliflar kelib tushdi.
Bugungi kunda ushbu takliflar asosida Tadbirkorlik kodeksi loyihasi mutaxassislar tomonidan o`z maromiga etkazilmoqda.
Kodeksni ishlab chiqishda asosiy urg`u tadbirkorlik sohasida yagona yondashuvni belgilashga, tadbirkorning huquqiy himoyasiga, byurokratiya va ma`muriy yukni, shu jumladan davlat organlarining biznesga aralashuvini keskin kamaytirishga hamda biznes vakillarini qo`llab-quvvatlashga qaratildi. Xususan:
– tadbirkorlik faoliyatini tartibga soluvchi 16 ta asosiy prinsiplar jumladan, tadbirkorlikning erkinligi, tadbirkorlar faoliyatiga davlatning noqonuniy aralashishiga yo`l qo`ymaslik, tadbirkorlik sub`ektlari huquqlarining ustuvorligi belgilandi;
– tadbirkorlik sub`ektlari kichik, o`rta va yirik toifalarga ajratildi;
– tadbirkorlarlik faoliyatidagi amaldagi tekshiruvlar soni
2 baravar qisqartirilib, Kodeks bilan tekshiruvlarning qat`iy ro`yxati belgilandi;
– tadbirkorlikni davlat tomonidan aralashuvi keskin qisqartirilib, uning aniq chegaralari belgilandi.
Ekspertlarning so`ziga ko`ra, ushbu Kodeks tadbirkorning qo`lida yagona kompakt huquqiy me`yorlar to`plamiga aylanib, har doim tadbirkorning yonida yuradigan hujjat bo`ladi.
