Эрон президенти Масъуд Пезешкиён бензин нархининг ошиши муқаррар эканини айтиб, аҳолини ижтимоий рисклардан огоҳлантирди. Бу ҳақда Iran International хабар берди.
Сиёсатчи Эрондаги кучайиб бораётган энергия танқислигини ҳал этиш учун ёнилғи нархи оширилишини таъкидлади. Бироқ буни “эҳтиёткорлик билан режалаштириш кераклиги”, акс ҳолда иқтисодий қийинчиликлар янада чуқурлашишини билдирди.
“Бензин нархи ошиши кераклиги аниқ. Аммо бу оддий қарор эмас. Биз шошма-шошарлик қилиб, халққа янада кўпроқ муаммо туғдира олмаймиз”, деди у.
Тегишли баёнот Теҳроннинг бензин истеъмоли ва контрабандани камайтиришга қаратилган янги нархлаш тизими жорий этиш режаларига оид баҳслар кучайган пайтга тўғри келди. Ўтган ҳафта Khaneh Eghtesad нашри ҳукуматнинг “бензин нархларини босқичма-босқич тартибга солиш” режасини ўз ичига олган ҳужжатни ошкор қилди. Ҳукумат дастлаб бу маълумотни инкор этди, бироқ кейинроқ бу масала вазирлар маҳкамаси ишчи гуруҳлари томонидан ўрганилаётганини тасдиқлади.
Вазирлар маҳкамаси котиби Камол Тақави-Нежод ёнилғи ислоҳоти муҳокама қилингани, аммо “якуний қарор қабул қилинмагани”ни айтди. Парламент аъзоси Амирҳусайн Сабетий эса уч поғонали бензин нархини жорий этиш масаласи парламентда “жиддий босқичга кирганини” таъкидлади.
Энергетика мутасаддилари таъкидлашича, мамлакатдаги бензин истеъмоли ишлаб чиқариш қувватидан анча ошиб кетган, бу эса қиммат импорт ва йилига 30 миллиард доллардан ортиқ субсидиялар йўқотилишига олиб келмоқда. Пезешкиён Эроннинг энергия субсидиялари тизимини тубдан ислоҳ қилиш ниятида эканини билдирди. Унга кўра, мавжуд сунъий паст нархларни сақлаб қолиш мумкин эмас.
2019 йил ноябрь ойида ёнилғи нархининг сўнгги йирик кўтарилиши бутун мамлакат бўйлаб норозилик намойишларига сабаб бўлганди. Ўшанда намойишлар бостирилиб, ҳуқуқ ҳимояси ташкилотлари ҳамда Reuters агентлиги маълумотларига кўра, камида 1 500 киши ҳалок бўлган.
Ўшандан бери расмийлар келажакдаги ҳар қандай ислоҳот босқичма-босқич амалга оширилишини ва кам таъминланган оилалар учун компенсация чоралари билан бирга олиб борилишини таъкидламоқда. Ҳукумат 2019 йилдаги кутилмаган нарх инқирозини такрорламаслигини қайта-қайта айтмоқда.
Иқтисодчилар огоҳлантиришича, нархларни ҳақиқий ишлаб чиқариш харажатларига мослаштириш инфляцияни кескин ошириши мумкин, бироқ бу контрабанда ва исрофгарчиликни камайтиришга ёрдам беради. Ҳукумат энергетика ислоҳоти режасини декабрь ойида келаси йил бюджети билан бирга эълон қилиши кутилмоқда.
