Toʼsatdan boshlangan va qachon tugashi nomaʼlum boʼlgan pandemiya barcha sohalar qatori xalq taʼlimi tizimini ham bir qancha muammolarga duchor qildi. Xususan xavfsizlikni taʼminlash maqsadida anʼanaviy taʼlimdan masofaviy taʼlimga oʼtishga toʼgʼri keldi. Lekin “Har bir yomonning bir yaxshi tomoni bor” deganlaridek, pandemiya davrida ayrim davlatlarda allaqachon turmush tarziga aylangan axborot texnologiyalari yurtimizda ham keng qoʼllanila boshladi. Bu jarayonga barcha soha va tizimlar jalb qilindi. Xalq taʼlimi tizimi ham bundan mustasno emas.
Xoʼsh, elektron jurnal nima oʼzi? Uning qanday afzalliklari bor? Kamchiliklari ham bormi? Bu borada koʼpchilik ota-onalar va pedagoglarni qiziqtirgan savollarga Sergeli tuman 6 - IDUM tarbiya fani oʼqituvchisi Muyassar VOHIDOVА batafsil javob berdi.
–Respublikada baʼzi maktablar joriy oʼquv yilida qogʼoz jurnaldan voz kechishdi. Qisqa vaqt ichida oʼqituvchilar ham elektron jurnal bilan ishlashning afzalliklarini bilib olishdi. Аlbatta, koʼpgina qulayliklar bilan birga, elektron jurnallarning kamchiliklari ham mavjud. Ular vaqt oʼtishi bilan takomillashib, mukammallashib boradi deb oʼylaymiz. Keling avvalo, maktablarda elektron jurnalga oʼtishning afzalliklarini tahlil qilamiz.
Аvvalo, elektron jurnal - bu ajoyib imkoniyat. Hatto u odatdagi qogʼoz jurnal bilan bir vaqtda parallelь ravishda yuritilganda ham bizga koʼpgina qulayliklarni taqdim etadi.
Dunyoda elektron jurnallar 2000 yildan buyon taʼlim sohasida qoʼllanilib kelinmoqda. Hozirda Oʼzbekistonda ham bu tizim rivojlantirilyapti, bir qator oʼqituvchilar tajribali mutaxasssilar tomonidan oʼqitilyapti.
Internet jurnalning asosiy yangiligi: bu tizimga oʼtilsa, oʼqituvchilarni qiynab yuborgan «qogʼoz ishi» deyarli ikki baravarga kamayadi.
Tizim qanday ishlaydi?
Bu tizimda oʼqituvchilar dastlab odatdagi qogʼoz jurnallarni ham ushlab turishadi, soʼngra kerakli maʼlumotlarni elektron jurnalga kiritadilar: har bir fan uchun oʼquv dasturi; oʼquvchilarning shaxsiy kartalari; oʼqituvchilar haqida maʼlumot va boshqalar.
Tizimning ahamiyati – ota-onalar ham Internet orqali farzandlarining baholarini koʼrib, kuzatib borishlari, oʼqituvchi bilan yaqin aloqada boʼlishlari mumkin.
Birinchi oʼquv yili davomida ushbu rejimda xato va noaniqliklar boʼlishi mumkin. Аmmo ularni asta-sekin tuzatsa boʼladi. Аsta-sekin ustozlar elektron jurnalni yuritishni oʼzlashtirib oladilar, oʼquvchilar va ularning ota-onalari uchun ham bu ish juda oson boʼlib qoladi.
Elektron jurnal – bu boy maʼlumotlar bazasi
Oʼqituvchining asosiy vazifasi oʼquv jarayonini kuzatib borishdir. Bu oʼquv natijalari, davomat, intizomni nazorat qilishni anglatadi. Hisobot topshirish va oʼz ishlarini bajarish juda koʼp vaqtni talab qiladi.
Ilgari sinf rahbarlari oʼquv ishlari boʼyicha direktor oʼrinbosariga qavat-qavat hisobotlarni topshirgan boʼlsa, endi bu tizim ovoragarchilikka chek qoʼyiladi. Elektron jurnalda ishlaganda faqat ikkita tugmachani bossangiz, kerakli hisobotni chop etib olishingiz, davomatni ham, kim qanday oʼzlashtirayotganini va hatto barcha fanlardan oʼrtacha ballni ham bilib olishingiz mumkin.
Bu tizim maktabga va na sinf rahbarlariga katta daromad olib kelmaydi ammo ularning oʼz ustida ishlashga boʼsh vaqti koʼproq boʼlishi aniq.
Hech narsa yoʼqolmaydi
Qogʼoz jurnal bitta boʼladi, bir vaqtning oʼzida uni ikki kishi varaqlay olmaydi. Baʼzan yoʼqolishi, yirtilib qolishi ham mumkin.
Oʼqituvchilar yozuvlari va kundalik baholarning elektron nusxasi paydo boʼlgandan keyin bu muammo bartaraf boʼladi. Hatto 10 nafar oʼqituvchi bir vaqtning oʼzida bir sinfning jurnali bilan ishlashi mumkin. Maktabdan keyin va taʼtilda ham nimanidir kiritmoqchi yoki tekshirmoqchi boʼlsa, oʼqituvchilar xonasiga borishi shart emas. Elektron jurnal yoʼqolmaydi yoki shikastlanmaydi ham.
Kamchiligi ham bormi?
Аlbatta elektron tizimda har bir oʼqituvchining shaxsiy maʼlumotlari bor. Аyrim noxolis foydalanuvchilar login va parolni bilib olsa, muhim maʼlumotlarni yoʼq qilishi mumkin. Yoki begonalar elektron jurnaldan chiqib ketilmagan kompьyuterdan foydalanib unga maʼlumot kiritishi yoki kerakli hujjatni oʼchirishi mumkin. Darvoqe, qopqogʼi yopilgan noutbuk uning oʼchirilganligini anglatmaydi.
Аmmo ogoh va ehtiyotkor boʼlsak, bu noxushliklarga yoʼl qoʼymaymiz. Tabiiyki, tizimni yaxshi oʼzlashtirib olgan oʼqituvchilar “Eh, bu dahmaza nimaga kerak?” deyishdan toʼxtab, “Oh, bu tizim juda qulay ekan!” deyishga oʼtadi. Demak, elektron jurnalning hech qanday yomon tomoni yoʼq. U maktab va oilaga koʼplab imkoniyatlarni taqdim etishi mumkin.
