Kecha, 5-may kuni Oliy Majlisning Inson huquqlari bo`yicha vakili qoshidagi komissiya IIV JIEBB tizimidagi 22-sonli koloniyada monitoring o`tkazdi. Bu haqda O`zbekiston inson huquqlari “Ezgulik” jamiyati raisi Abdurahmon Tashanov o`zining Facebook sahifasida e`lon qildi.
"Milliy prezentiv mexanizm islohoti doirasidagi o`rganishlarimiz bu safar huquqni muhofaza qilish organlarining sobiq xodimlari jazo muddatini o`tashi uchun maxsuslashtirilgan koloniyada kechdi. 1200 nafar mahkumni saqlashga mo`ljallangan mazkur koloniyada hozirgi kunda 273 nafar mahkum jazo muddatini o`tamoqda.
Koloniyaning boshqa koloniyalardan sharoit nuqtayi nazaridan deyarli farqi yo`q. Qamoqxonalarga belgilangan standartlar — tibbiyot, o`quv, ovqatlanish va ishlab chiqarish bo`limlari tashkil qilingan. Sport mashg`ulotlari uchun alohida sharoitlar mavjud.
Xullas, qamoqxona sharoiti, umumiy ahvol, mahkumlarga munosabat masalasida muammolar ko`pam ko`zga tashlanmaydi. Har holda “chest mundira”, “qarg`a qarg`aning ko`zini cho`qimas” singari beo`xshov matallarga ergashilsa, bu erda muammolarning kamligini tushunish mumkin bo`ladi.
Bu o`rinda jamoatchilikni ko`proq qiziqtiradigan manzara borki, shaxsan mening zonaga tashrifim ham, bu postni yozishga undagan jihat ham shudir. Ya`ni, bu erda jazo muddatini o`tayotgan yuqori darajadagi mulozimlar — sobiq bosh prokurorlar Rashidjon Qodirov, Ixtiyor Abdullaev, sobiq MXX katta zobiti Javdat Sharifxo`jaev, bosh prokuror o`rinbosari Ulug`bek Sunnatov va Xurramov.
Avval mamlakatimizga uch muddat bosh prokurorlik qilgan Rashidjon Qodirov bilan suhbatlashdik. U kishidan sharoitlar, mahkumlarga muomala haqida so`radim. Har holda hushyor odam — yaqin bir oyda manzil koloniyaga chiqishini, shikoyatlari yo`qligini, BMT strukturalariga qiynoqlar bo`yicha shikoyat qilmaganini, sog`lig`i yaxshiligini aytdi. “Yurak bo`yicha avvalroq sangorodda davolangandik, hozir hammasi yaxshi”, dedi Qodirov.
Ko`rdikki, sobiq bosh prokuror Rashidjon Qodirov hozirda tikuv sexida ishlamoqda. Uning qo`lidan chiqqan guldor matolardan tikilgan bejirim ayollar ko`ylagi, lozimi va boshqa ashyolar ko`zni quvontiradi. Rasmlarga olishdi, komissiyamiz vakillari hademay bu rasmlarni chop qilsa kerak.
General Abdullaevni chinni sexida, idishga naqsh solayotgan jarayonda uchratdim. Ungacha muassasaning tibbiy bo`limiga kirib, u kishining tibbiy kartasi bilan tanishgandim. Hujjatga ko`ra, Abdullaev Jinoyat kodeksining 242-moddasi (jinoiy uyushma tashkil etish) va 301-moddasi (hokimiyatni suiiste`mol qilish, hokimiyat vakolatidan tashqariga chiqish yoki hokimiyat harakasizligi) bilan 16 yilga ozodlikdan mahrum qilingan. Unga nisbatan yaqin orada ikki marta o`tkazilgan koronavirus testi manfiy chiqqan. Bo`yin umurtqa pog`ona qismidagi og`riqdan shikoyat qilgan. Ko`zining ko`rish darajasi birinchi ko`zda +1 va ikkinchi sohada +2,58.
Tibbiyot qismi shifokorining aytishicha, Abdullaev 2017-yilda Germaniyada ko`z gavharlarini almashtirish bilan bog`liq jarrohlik amaliyoti o`tkazgan. Ya`ni, ko`z xastaligi tergov yoki zonada orttirilmagan.
Sobiq bosh prokurorga uning otasi va o`g`li bir qancha OAV orqali jamoatchilik va prezidentga murojaat qilgani, unga nisbatan qiynoqlar qo`llanilgani va hozirda uni yaqinlari bilan ko`rishtirishmayotgani, izolyasiyada saqlanayotgani haqida bayonotlar berishayotganini aytdim. U kishi “hammasi yaxshi bo`ladi, bu gaplar prezidentimizga etib borsa, adolat qiladilar”dan nariga o`tmadi.
Ta`kidlash kerakki, ikki sobiq bosh prokuror ham o`ta ehtiyotkorlik bilan muomalada bo`ldi. To`g`rirog`i, komissiyalarning nimaligi, qaergacha bora olishini o`tmishdagi faoliyati orqali yaxshi biladigan bu mulozimlar vaziyatni murakkablashtirib o`tirishmadi. Har holda menga shunday tuyuldi.
Sexlardan chiqayotib, sobiq MXX polkovnigi Javdat Sharifxo`jaev bilan ko`rishdim. U gapni qisqa qilib, hech qanday shikoyati yo`qligini ta`kidlagan holda qochib qoldi...
Umuman, koloniyadagi manzara meni qoniqtirdi. Masalan, siyosiy ahamiyatga molik bo`lgani uchun bosh prokurorlarga alohida mulozamat yoki kuzatuv yo`q. Alohida osh-ovqat ham ajratilmagan. Ko`pchilikka nima bo`lsa, shu.
Koloniyaning kattagina qismi ta`mirda ekan. Oshxonadagi osh-ovqatlar yomonmas. Kutubxona, sport zallari va zerikib qolmaslik va pul topish uchun tashkil qilingan sexlar shular jumlasiga kiradi.
G`alatiroq taassurotlar bilan qaytdim. Bir paytlar u bilan suhbatlashish, so`roqqa tutish tugul oldiga bora olmaganimiz bu odamlar bugun mahzun, avvalgi salobatdan asar ham yo`q",– dedi Abdurahmon Tashanov.
