Qozog‘istonda nikohga majburlaganlik uchun jinoiy javobgarlik joriy etish rejalashtirilmoqda. Bu haqda Oliy Majlis deputati Murat Abenov ma’lum qildi. Bu haqda Tengrinews.kz xabar berdi.
Deputat Abenovning so‘zlariga ko‘ra, so‘nggi uch yil ichida Qozog‘istonda turmush qurishga majburlanganlardan 214 ta shikoyat kelib tushgan. Ulardan faqat 10 tasi sudgacha yetib borgan. Yuzlab jinoiy ishlar shunchaki yopilib ketgan.
"Qiz o‘zining o‘g‘irlab ketilganini, mashinadan sakrab tushganini va unga kuch ishlatilganini isbotlashga harakat qilsa-da, hech narsaga erishib bo‘lmadi", — deydi Abenov.
Parlament a’zolari tez orada Majilisda ko‘rib chiqiladigan tuzatishlarni ishlab chiqadi. Ularning taxminicha, Qozog‘istonda "kelin o‘g‘irlash" uchun jazo paydo bo‘ladi. Buni rasman "nikohga majburlash" deb atashadi.
"Biz tuzatishni to‘g‘ri nomladik va barcha holatlarni ko‘rib chiqmoqdamiz. Tafsilotlar aniqlashtirilmoqda, ammo u yerda jiddiy jarima bo‘ladi. Ma’muriy javobgarlik bor, 18 yoshgacha bo‘lgan qiz yoki kuch ishlatilgan yoki bir guruh shaxslar tomonidan sodir etilgan jiddiy holatlar uchun esa jiddiyroq javobgarlik, hatto jinoiy javobgarlik — 5−7 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bo‘ladi", — dedi deputat.
Uning so‘zlariga ko‘ra, me’yor joriy yil oxirigacha ishlab chiqilishi mumkin.
Fevral oyida Murat Abenov kelin o‘g‘irlaganlik uchun jinoiy javobgarlik joriy etish tashabbusi bilan chiqqanini aytgandi. O‘shanda gap 3−5 yilga ozodlikdan mahrum qilish haqida ketgan.
2024 yil fevral oyida Qozog‘istonning inson huquqlari bo‘yicha vakili Artur Lastayev Chimkentda shov-shuvli tarzda kelin o‘g‘irlangani haqida xabar bergan. Uning so‘zlariga ko‘ra, majburiy nikohga kirgan qizlar ko‘pincha sheriklari tomonidan jinsiy, jismoniy va ruhiy zo‘ravonlik qurboniga aylanadi.
2025 yilning dastlabki uch oyida Qozog‘istonda taxminan 22,5 ming nikoh qayd etilgan. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 16 foizga (yoki 4,3 mingta uyushmaga) kamaygan.
Shu bilan birga, bu 2014 yil boshidan beri eng past ko‘rsatkich, agar anomal darajani hisobga olmaganda, 2020 yilning ikkinchi choragida koronavirus cheklovlari davrida 16,6 ming nikoh tuzilgan edi. Ayniqsa, Olmaota (21 foizga) va Turkiston viloyatida (19 foizga) nikohlar soni kamaygan.
