Uzoq yillar davomida Markaziy Osiyo davlatlari o‘rtasidagi munosabatlar asosan “raqobat” rejimida bo‘lib, turli keskinliklar kuzatilar edi. Yaqinlargacha bo‘lgan ko‘pgina mintaqaviy tashabbuslar ham shu sababli muvaffaqiyatsizlikka uchragan. Biroq vaziyat tubdan o‘zgardi. Buyuk Britaniyalik xalqaro munosabatlar bo‘yicha ekspert Filippo Kosta Buranelli o‘zining yangi tadqiqotida bu burilishning sabablarini tahli qildi.
Olimning qayd etishicha, mintaqadagi yangi va iliq muhit bevosita O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2017 yilda BMT minbaridan turib ilgari surgan tashabbusi bilan bog‘liq. Aynan shu tashabbus asosida boshlangan “Markaziy Osiyo davlatlari rahbarlarining Maslahat uchrashuvlari” mintaqada mutlaqo yangi tartibni yaratdi. Endilikda davlatlar o‘zaro ustunlikka intilishga yoki sun’iy ravishda birlashishga emas, balki muammoli masalalarni chetlab o‘tib, faqat o‘zaro manfaati va sog‘lom pragmatik hamkorlik qilishga o‘rgana boshladi.
Markaziy Osiyo endilikda tarqoq va o‘zaro raqobatlashadigan hudud emas, balki ishonch va diplomatiyaga asoslangan yagona kuch markazi sifatida shakllanmoqda. Davlat rahbarlarining Maslahat uchrashuvlari mintaqaviy muammolarni tashqi kuchlar aralashuvisiz, faqat o‘zaro hurmat asosida hal qilishning eng samarali mexanizmiga aylandi.
