Ikkinchi jahon urushi boshlanganida ko`p qatori shahrisabzlik aka-uka O`roq hamda Rauf Pardaevlar frontga safarbar qilinadi. 1944 yil 6 oktyabrda Rauf Pardaevni bedarak yo`qolgani haqida xat keladi.
Shahrisabz tuman voenkomati shu munosabat bilan oilani kunlik olib turadigan non kartochkasidan mahrum qiladi. Jangchining volidai muhtaramasi Anbaroy ona o`g`liga aza ochmaydi — farzandim tirik, u o`lmagan, degan umid bilan yashaydi.
Oradan bir necha oy o`tib, xushxabar keladi. Bu — 1945 yilning boshlarida Rauf Pardaevning o`z qo`li bilan frontdan yozgan xati edi.
Sho`rlik ona o`g`lidan kelgan xatni tuman voenkomatiga olib borib ko`rsatadi. Shundan so`ng Rauf Pardaev xizmat qilayotgan harbiy qismga so`rovnoma yuboriladi. Lekin javob olingan-olinmaganligi noma`lum. O`roq Pardaev 1945 yil urushdan qaytganidan keyin ham ukasi bilan xat yozishib turgan. Urushdan so`ng Rauf Pardaev xizmat qilgan harbiy qismlarga xat yozib, ukasining 19858-harbiy qismda xizmat qilayotganini tasdiqlab berishlarini so`raydi. Afsuski, ularning hammasidan «Ukangiz Rauf Pardaev 1944 yilning oktyabrida bedarak yo`qolgan», degan mazmunda javob olinadi.
Shundan so`ng O`roq Pardaev ukasiga xat yozib, unga bedarak yo`qolgani haqidagi xabarnoma nusxasini qo`shib jo`natadi. Mana, qo`limizda 1946 yil 10 iyul sanasi bilan Rauf Pardaevdan kelgan javob xati: «Aka, men sizlardan bitta xat olgan edim. Ichida spravka bor ekan. Uni komandirga ko`rsatdim. U mening haqiqatan ham harbiy qismda xizmat qilayotganim to`g`risida voenkomatga xat jo`natdi. Xatimga tezlikda javob yozinglar». Bu xat Germaniyadan yuborilgan bo`lib, harbiy qism komandiri Shahrisabz tuman voenkomatiga Rauf Pardaevning bedarak ketmaganini, hozir 19858-harbiy qismda xizmat qilayotganini tasdiqlovchi hujjat jo`natadi. Biroq bu hujjatning ham taqdiri noma`lumligicha qoladi...
Rauf Pardaevning Germaniyadan yozgan oxirgi xati 1946 yil 22 sentyabr sanasi bilan qayd etilgan. «Sizlardan ko`pdan buyon xat olganim yo`q. Xudo xohlasa, tez kunda uyga qaytaman. Sog`-omon bo`linglar», degan mazmundagi xatga «Dala pochtasi» tomonidan 1946 yil 25 sentyabr tamg`asi qo`yilgan. Shundan keyin undan xabar bo`lmadi...
1975 yilda Rayhon Pardaeva ishlab chiqarish ilg`ori sifatida Moskvada o`tkazilgan g`alabaning 30 yillik bayramiga taklif etiladi. U o`sha erda urushda bedarak yo`qolgan amakisi Rauf Pardaevni qidirib topishga amaliy yordam berishlarini so`rab iztoparlar otryadiga murojaat qiladi va bu murojaat «Krasnaya zvezda» gazetasida bosilib chiqadi.
Rauf Pardaevning yana bir jiyani Abdurahim Pardaev ancha yillardan buyon amakisining daragini izlab turli arxivlarga, tashkilotlarga xat yozdi, lekin natijasi bo`lmadi. U 2015 yilda amakisiga tegishli bo`lgan barcha hujjatlardan nusxa olib, Rossiya telekanalidan beriladigan «Jdi menya» ko`rsatuviga jo`natadi. Amakisi hayot bo`lsa o`zini, halok bo`lgan bo`lsa, qabrini topishda yordam berishlarini so`raydi. 2016 yilda unga «Jdi menya» ko`rsatuvi boshlovchisi Vitaliy Efremovdan javob xati keladi. Unda Rauf Pardaevning Germaniyada 1946 yilning 25 sentyabrida halok bo`lgani, u Saksoniya-Anxalt muzofotining Magdeburg shahridagi qabristonda dafn etilgani haqida xabar berilgan edi...
Manba: "O`zbekiston ovozi" gazetasi






