Аммо бу жараён тасодифий эмас — у геосиёсий манфаатлар, шахсий алоқалар ва минтақавий хавфлар уйғунлигидан келиб чиққан.
Аввало, АҚШ президенти Дональд Трамп билан Покистон ҳарбий раҳбарияти ўртасидаги яқин алоқалар бу жараёнда муҳим омил сифатида кўрилмоқда. Жумладан, армия қўмондони Осим Мунир Вашингтонда ишончли шахс сифатида қабул қилинаётгани таъкидланади.
Покистоннинг ўзига хос географик ва сиёсий позицияси ҳам унинг ролини кучайтирмоқда. У Эрон билан 900 километрлик чегарага эга, диний ва маданий алоқаларга эга давлат сифатида Теҳрон билан мулоқот ўрната олади. Шу билан бирга, мамлакат ҳудудида АҚШ ҳарбий базалари мавжуд эмас, бу эса уни нисбатан нейтрал ўйинчига айлантиради.
Бироқ бу “баланс сиёсати” жиддий хатарлар билан боғлиқ. Покистон нефть таъминоти жиҳатидан катта даражада Ҳурмуз бўғози орқали келадиган импортга боғлиқ. Уруш чўзилса, иқтисодий босим кескин ошиши мумкин. Шунингдек, ички жамоатчилик кайфияти ҳам катта аҳамиятга эга — мамлакатда Эронни қўллаб-қувватловчи фикрлар кучли.
Яна бир муҳим жиҳат — Покистоннинг бошқа қўшнилари билан мураккаб муносабатлари. Мамлакат Афғонистон билан кескинлик ҳолатида, Ҳиндистон билан эса доимий геосиёсий рақобатда. Бундай шароитда “тинчлик воситачиси” сифатида чиқиш иккиёқлама сиёсатдек кўриниши мумкин.
Шу билан бирга, Исломобод учун бу имконият ҳам ҳисобланади. Агар музокаралар муваффақиятли кечса, Покистоннинг халқаро майдондаги нуфузи сезиларли даражада ошиши мумкин. Акс ҳолда эса, у нотўғри ҳисоб-китобларда айбланиши эҳтимоли ҳам бор.
Хулоса қилиб айтганда, Покистоннинг воситачилик роли — бу нафақат тинчликка қаратилган уриниш, балки ўзининг геосиёсий ўрнини мустаҳкамлашга қаратилган стратегик қадам ҳамдир. Бироқ Эрон ва Америка Қўшма Штатлари ўртасидаги ишончсизлик юқори даражада қолар экан, бу миссиянинг муваффақиятга эришиш эҳтимоли ҳали ҳам паст бўлиб қолмоқда.
