2024 yilda kassetalı o‘qlar butun dunyo bo‘ylab 314 kishini yaraladi yoki o‘ldirdi, ulardan 208 tasi Ukraineda. Bu haqda bugun, 15 sentyabr kuni chop etilgan xalqaro inson huquqlari tashkiloti Human Rights Watch hisobotida keltirilgan.
Biryana Ukraineda o‘tgan yili kassetalı bombalardan 40 ga yaqin foydalanish holatlari qayd etilgan. Rossiyaning Ukrainaga qarshi keng ko‘lamli urushi boshlanganidan beri bu mamlakatda 1200 dan ortiq odam kassetalı o‘qlardan foydalanishdan azob chekdi.
Hisobotda, shuningdek, Ukraina kuchlari Russiyada kassetalı o‘q-dorilardan foydalangan bo‘lishi mumkinligi, HRW buni hujjatlash olmaganligi qayd etilgan. Bundan tashqari, hujjatda Myanma va Suriyada ushbu turdagi qurollardan foydalanish holatlariga ishora qilinadi.
“Kassetalı bombalardan maqsadli foydalanish mumkin emas, ular har doim tinch aholiga ta’sir qiladi”, degan hisobotga hissa qo‘shgan Handicap International vakili Eva Mariya Fisher.
U, shuningdek, minalardan tozalash jarayonining murakkabligi va xavfliligiga ishora qildi.
2010 yilning avgust oyida kuchga kirgan kassetalı o‘qlar to‘g‘risidagi konvensiyani ratifikatsiya qilgan va bunday qurollardan foydalanish, uzatish va saqlashni taqiqlovchi 111 davlat qatoriga Ukraina ham, Rossiya ham kirmaydi. Bir necha oy oldin Litva xavfsizlikka tahdidlar kuchayib borayotgani sababli konvensiyadan chiqishini e’lon qildi va buni amalga oshirgan birinchi davlat bo‘ldi.
Ular portlaganda kassetalı o‘q-dorilar keng maydonga tarqalgan yuzlab o‘q-dorilarni chiqaradi. Kassetalı bomba portlashlaridan omon qolgan odamlar ko‘pincha oyoq-qo‘llarini yo‘qotadi yoki organlaridan og‘ir, ba’zan bir nechta jarohatlarni oladi. Huquq himoyachilarining ogohlantirishicha, bu o‘q-dorilar fuqaro va harbiy nishonlarni ajratmaydi va ularni aniqlish qiyinligi tufayli harbiy mojaro tugaganidan keyin ham uzoq vaqt davomida qurbonlar keltirishi mumkin.
