Kecha, 28 may kuni Fransiya Milliy assambleyasi XVII–XVIII asrlarga oid “Qora kodeks”ni rasman bekor qildi. Qaror deputatlar tomonidan bir ovozdan qabul qilindi va mamlakatning mustamlakachilik davridan qolgan huquqiy merosini bartaraf etish yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholandi.
“Qora kodeks” Lyudovik XIV davrida ishlab chiqilgan bo‘lib, Fransiya koloniyalarida qullik tizimini tartibga soluvchi hujjatlar majmuasi hisoblangan. Unda qullar “inson emas, balki mulk” sifatida baholangan va ularni sotish, sotib olish hamda meros qilib qoldirish mumkin bo‘lgan.
Garchand Fransiyada qullik 1848 yilda rasman bekor qilingan bo‘lsa-da, mazkur kodeks matni huquqiy arxivlarda saqlanib qolgan va rasmiy jihatdan amalda hisoblanib kelgan.
Yangi qonun loyihasi Gvadelupa deputati Maks Matiaza tomonidan ilgari surildi. Tashabbus parlamentdagi deyarli barcha siyosiy kuchlar tomonidan qo‘llab-quvvatlangan. Faqat “Milliy birlashuv” partiyasi ovoz berish jarayonida ishtirok etmagan.
Muhokamalar davomida deputatlar ushbu qarorni respublika qadriyatlariga zid bo‘lgan tarixiy izlarni yo‘qotish va tenglik tamoyillarini mustahkamlash yo‘lidagi muhim qadam sifatida baholagan.
Shuningdek, Fransiyaning dengiz orti hududlari vakillari metropoliya hamda chekka hududlar o‘rtasidagi ijtimoiy-iqtisodiy tafovutlar hanuz saqlanib qolayotganini ta’kidladi. Ular to‘g‘ridan to‘g‘ri kompensatsiya emas, balki ta’lim, infratuzilma va ijtimoiy dasturlarga sarmoyalarni ko‘paytirishni so‘ragan.
Fransiya prezidenti Emmanuel Makron esa bu masalani “e’tiborsiz qoldirib bo‘lmaydi” deb atagan. Biroq u to‘liq kompensatsiya g‘oyasiga ehtiyotkorona yondashgan.
“Bu tarixiy jinoyatni to‘liq qoplab bo‘lmaydi”, — degan Makron.
“Qora kodeks”ning bekor qilinishi asosan ramziy va tarixiy ahamiyatga ega qaror sifatida baholanmoqda. U Fransiyaning mustamlakachilik o‘tmishi bilan bog‘liq huquqiy qoldiqlarni tugatish va respublikada tenglik tamoyillarini yana bir bor tasdiqlashga qaratilgan.
