Yarim asrdan ziyod vaqt davomida orzu qilingan natija nihoyat ro'yobga chiqdi va «Oq bo'rilari» ilk bor sayyoramizning eng nufuzli futbol musobaqasida ishtirok etish huquqini qo'lga kiritdi.
O'zbekistonda futbol tarixi o'tgan asr boshlariga borib taqaladi. Manbalarga ko'ra, 1912 yilda Qo'qonda ilk futbol jamoalari tashkil etilgan. Sovet Ittifoqi davrida o'zbek futbolchilari yagona ittifoq terma jamoasi tarkibida maydonga tushgan bo'lsa, 1991 yilda mustaqillik qo'lga kiritilgach, milliy terma jamoaga asos solindi.
Terma jamoa o'zining ilk rasmiy xalqaro uchrashuvini 1992 yil 17 iyunda Dushanbe shahrida Tojikistonga qarshi o'tkazgan va bahs 2:2 hisobida yakunlangan. Oradan ikki yil o'tib, 1994 yilda O'zbekiston futbol federatsiyasi rasman FIFA hamda Osiyo futbol konfederatsiyasi a'zosiga aylandi. Shu tariqa mamlakat Yevropa emas, balki Osiyo futbol makonini tanladi.
Mustaqillikdan keyingi dastlabki katta muvaffaqiyat ham aynan 1994 yilga to'g'ri keladi. O'zbekiston terma jamoasi Xirosimada o'tkazilgan Osiyo o'yinlarida oltin medallarni qo'lga kiritdi. Yarim finalda Janubiy Koreya 1:0 hisobida mag'lub etilgan bo'lsa, hal qiluvchi bahsda Xitoy ustidan 4:2 hisobida g'alaba qozonildi. Bu natija O'zbekiston futbolining yangi bosqichga chiqishiga zamin yaratdi.
Shundan keyin mamlakat terma jamoasi Osiyodagi kuchli jamoalar qatoriga kirdi. Biroq Jahon chempionatiga chiqish yo'li yillar davomida yopiqligicha qoldi.
Terma jamoa «Oq bo'rilari» laqabi bilan mashhur. FIFA reytingidagi eng yuqori natija 45-o'rin bo'lib, bu ko'rsatkich 2006–2007 yillarda qayd etilgan. Jamoa Osiyo kubogidagi eng yaxshi natijasini 2011 yilda qayd etib, musobaqani to'rtinchi o'rinda yakunlagan.
Shuningdek, 2025 yilda Markaziy Osiyo futbol assotsiatsiyasi tashkil etgan Millatlar kubogi g'olibi bo'lgan.
Tarixiy muvaffaqiyat esa 2025 yilda qo'lga kiritildi. O'zbekiston 2026 yilgi Jahon chempionatiga yo'llanma olgan birinchi Markaziy Osiyo davlati sifatida tarixga kirdi.
Jamoaning eng yirik g'alabasi 1998 yilda qayd etilgan bo'lib, o'shanda Mo'g'uliston terma jamoasi 15:0 hisobida mag'lub etilgan. Eng og'ir mag'lubiyat esa 2000 yilda Yaponiyaga qarshi bahsda kuzatilgan — 1:8.
Biroq o'zbek futbol muxlislari uchun eng og'riqli sahifalar hisobda emas, balki Jahon chempionati saralash bosqichlaridagi dramatik voqealar bilan bog'liq.
Ayniqsa, 2005 yilgi bahs hanuzgacha esdan chiqmagan. Bahrayn va qarshi pley-off o'yinida Mirjalol Qosimov tomonidan amalga oshirilgan penaltidan keyin gol kiritilgan bo'lsa-da, yapon hakami Toshimitsu Yoshida bahsli qaror chiqarib, golni bekor qildi. Keyinchalik FIFA hakam xatosini tan oldi, ammo o'yin natijasini saqlab qolish o'rniga uchrashuvni qayta o'tkazishga qaror qildi.
Oqibatda O'zbekiston mehmonda urilgan gollar qoidasiga ko'ra musobaqani tark etdi.
2013 yilda ham tarix takrorlandi. Braziliyada o'tgan Jahon chempionatiga chiqish uchun o'tkazilgan pley-off bosqichida O'zbekiston Iordaniyaga penaltilar seriyasida 8:9 hisobida imkoniyatni boy berdi. Bu mag'lubiyat ham mamlakat futbol tarixidagi eng katta armonlardan biri bo'lib qoldi.
Terma jamoa tarixida ko'plab yorqin futbolchilar etishib chiqqan. Server Jeparov 128 ta o'yin bilan rekordchi hisoblanadi. U ikki marta — 2008 va 2011 yillarda Osiyoning eng yaxshi futbolchisi deb topilgan. Maksim Shatskix, Mirjalol Qosimov, Odil Ahmedov va Aleksandr Geynrix kabi futbolchilar ham o'zbek futboli rivojiga katta hissa qo'shgan.
Hozirgi avlodning asosiy etakchilari qatorida Eldor Shomurodov va Abduqodir Husanov tilga olinadi. Shomurodov terma jamoa tarixidagi eng yaxshi to'purar hisoblansa, Husanovning Angliyaning «Manchester Siti» klubiga transferi o'zbek futboli uchun muhim voqealardan biri bo'ldi. Abbosbek Fayzullaev kabi yosh futbolchilar esa jamoaning kelajagiga umid bag'ishlamoqda.
So'nggi yillarda futbol tizimida amalga oshirilgan keng qamrovli islohotlar ham tarixiy natijaga asos bo'ldi.
2018 yilda mamlakatning barcha hududlarida futbol akademiyalari tashkil etish ishlari boshlandi. 2019 yilda esa «Futbolni 2030 yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi» qabul qilindi.
Natijada O'zbekiston U-23 terma jamoasi 2018 yilda, U-20 terma jamoasi 2023 yilda Osiyo chempionligini qo'lga kiritdi. Yoshlar terma jamoasi 2024 yilda mamlakat tarixida birinchi bor Olimpiada yo'llanmasini qo'lga kiritgan bo'lsa, U-17 terma jamoasi 2025 yilda Osiyo kubogida g'olib bo'ldi.
Jahon chempionatiga chiqish masalasi esa 2025 yil 5 iyunda hal bo'ldi. Birlashgan Arab Amirliklari va qarshi mehmondagi uchrashuvda qayd etilgan 0:0 hisobidagi durang O'zbekistonga mundialga yo'llanmani kafolatladi.
Saralash bosqichidagi so'nggi uy o'yinida esa Qatar 3:0 hisobida mag'lub etildi.
Endilikda O'zbekiston milliy terma jamoasi o'z tarixida ilk bor Jahon chempionatida ishtirok etadi. «Oq bo'rilari» uchun bu shunchaki navbatdagi musobaqa emas. Bu — o'nlab yillar davomida kutilgan orzuning ushalishi, minglab futbolchilar va millionlab muxlislar mehnatining natijasi hisoblanadi.
