Hindistonda davlat ishlari va tibbiyot sohasiga kirish uchun o‘tkaziladigan imtihonlardagi mojarolar minglab yoshlarni ko‘chaga olib chiqdi. Ishtirokchilar ta’lim tizimidagi adolatsizlik, imtihon savollarining sizib chiqishi va kelajakka bo‘lgan ishonchning so‘nayotganidan norozi bo‘lmoqda. Bu haqda Reuters xabar berdi.
Nashrning yozishicha, Hindistondagi “Cockroach Janta Party” (“Tarakonlar xalq partiyasi”) deb nomlangan satiraga asoslangan harakat mamlakat yoshlarining norozilik ramziga aylangan.
Noroziliklar milliy tibbiyot imtihoni natijalari bekor qilinganidan keyin boshlandi. Imtihon savollari oldindan tarqalgani aniqlangani sababli qariyb 2 million nafar talabaning natijalari qayta ko‘rib chiqilgan.
Hindistonda bunday imtihonlar millionlab yoshlar uchun o‘rta sinf hayotiga olib boruvchi asosiy yo‘l hisoblanadi. Davlat sohasidagi minglab ish o‘rinlari — diplomatlar, ma’murlardan tortib oddiy xizmat lavozimlarigacha — aynan qattiq raqobatli imtihonlar orqali taqsimlanadi.
Biroq bu yo‘l tobora qiyinlashib bormoqda. Reuters ma’lumotlariga ko‘ra, 2014 yildan beri kamida 20 dan ortiq imtihon natijalari savollar sizib chiqishi sabab bekor qilingan.
Noroziliklar markazida turganlardan biri 25 yoshli Ashok Kumar. U fermer oilasidan chiqqan va davlat xizmatida ishlash orzusida bir necha yil tayyorgarlik ko‘rgan. U o‘qish va imtihonlarga tayyorlanish uchun oilasi jamg‘argan 10 ming dollardan ortiq mablag‘ni sarflagan.
“Axir men faqat mehnatning o‘zi yetarli bo‘ladi, deb o‘ylagandim”, — degan Ashok Kumar.
U bir necha marta davlat xizmati imtihonlarida qatnashgan, ammo har safar kerakli natijaga erisha olmagan.
Ashokning ukasi Abhishek Kumar ham shunday taqdirga duch kelgan. U tibbiyot oliygohida o‘qish uchun uch marta imtihon topshirgan. Savollar sizib chiqqani sabab natijalar bekor qilingach, uning ham orzulari sarosimaga tushgan.
“Men shifokor bo‘lib, onamga taqinchoqlar va uyimizga televizor olib berishni istagandim”, — degan Abhishek.
Noroziliklar faqat kam ta’minlangan oilalar farzandlarini emas, balki Hindiston o‘rta sinfini ham qamrab oldi. Mamlakatda yoshlar ishsizligi, iqtisodiy tengsizlik va ta’lim tizimidagi muammolar haqidagi shikoyatlar ko‘paygan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, 30 yoshgacha bo‘lgan hindistonliklar umumiy aholiga nisbatan uch barobar ko‘proq ishsiz qolish ehtimoliga ega.
20 iyul kuni Dehlida 50 mingdan ortiq odam parlament tomon yurishga uringan. Namoyishchilar politsiya qarshiligiga duch kelgan, ammo harakat internet orqali keng qo‘llab-quvvatlangan.
Namoyishchilar asosiy talablaridan biri sifatida imtihon tizimini isloh qilishni ilgari surgan. Keyinchalik ta’lim vaziri Dharmendra Pradhan iste’foga chiqqan.
Bu Hindiston Bosh vaziri Narendra Modi hukumati uchun kam uchraydigan siyosiy yon berishlardan biri bo‘ldi.
Hukumat imtihon savollarini sizdirishga qarshi qonunlarni kuchaytirish, tizimni tekshirish uchun maxsus komissiya tuzish va mojaro sabab o‘z joniga qasd qilgan talabalar oilalariga kompensatsiya to‘lashini ma’lum qildi.
Noroziliklarda 41 yoshli aktrisa va rejissyor Divya Unni ham qatnashgan. U Mumbaydan Dehliga kelib, yoshlarni qo‘llab-quvvatlagan.
Uning tanishi, uy xizmatkori Mamta Singxning 21 yoshli qizi Simran tibbiyot oliygohida o‘qish uchun imtihon topshirgan edi. Biroq savollar sizib chiqqani sabab natijalar bekor qilingach, uning orzulari ham barbod bo‘lgan.
Mamta qizi uchun har yili 3 ming dollardan ortiq mablag‘ni imtihon tayyorgarligiga sarflagan. Ammo qayta topshirilgan imtihonda Simran kutilgan natijani ko‘rsata olmagan va tibbiyot sohasida o‘qish rejasidan voz kechgan.
“Bugun qizim 21 yoshda. Bir yildan keyin 22 yoshga to‘ladi va yana shu holat takrorlansa-chi? Biz bu ishni butun umr davom ettiramizmi? Qachon u o‘z hayoti bilan yashaydi?” — degan Mamta Singx.
