XVI аср Англиясида яшаган Элизабет Бартон оддий уй хизматкоридан мамлакатдаги энг машҳур диний шахслардан бирига айланди. Оғир касалликдан сўнг у диний ваҳийлар кўраётганини даъво қилди ва кўп ўтмай "Кентнинг муқаддас хизматкори" номи билан танилди. Унинг айтганлари халқ орасида кенг тарқалди, ҳатто нуфузли руҳонийлар, зодагонлар ва қирол Генрих VIII саройида ҳам жиддий қабул қилинди.
Бартоннинг обрўси Англияда католиклар ва протестантлар ўртасидаги диний қарама-қаршиликлар кучайган даврга тўғри келди. У қирол Генрих VIIIнинг қиролича Екатерина Арагонлик билан никоҳини бекор қилиши ва Англия черковини Рим папаси ҳокимиятидан ажратиш қарорини кескин танқид қилди.
Элизабет Бартон қирол ўз қароридан воз кечмаса, уни Худонинг ғазаби кутаётгани ва ҳукмронлиги узоқ давом этмаслигини башорат қилди. Бу гаплар ҳокимият томонидан оддий диний фикр эмас, балки давлатга қарши чақириқ сифатида баҳоланди.
1534 йилда у давлатга хиёнат қилишда айбланиб ҳибсга олинди. Парламент томонидан қабул қилинган махсус ҳужжат асосида айбдор деб топилган Бартон ўша йилнинг 21 апрель куни Лондондаги Тайбернда дорга осиш орқали қатл этилди. Қатлдан аввал эса у омма олдида ўз башоратлари ҳақидаги гапларидан воз кечишга мажбур қилинган.
Элизабет Бартоннинг тақдири Тюдорлар даврида дин ва сиёсатнинг бир-бири билан қанчалик чамбарчас боғлиқ бўлганини намоён этувчи энг машҳур воқеалардан бири ҳисобланади. Бугунги кунда ҳам тарихчилар унинг ҳақиқатан диний ваҳийларга ишонган шахс бўлгани ёки Генрих VIII олиб борган сиёсатнинг қурбонига айлангани ҳақида турли қарашларни илгари сурмоқда.
