Президент Шавкат Мирзиёев илгари сурган "ЎЗ" фалсафаси ҳам Ўзбекистон, ўзгариш, ўзлик ва масъулият тушунчаларини бирлаштиради.
"ЎЗ" фалсафаси нимани англатади? Бу ёндашув тараққиётни ўз кучига таяниш, миллий қадриятларни асраш ва мамлакат келажаги учун масъулиятни ҳис қилиш билан боғлайди.
Инсон ҳам, жамият ҳам аввало ўзини англашдан бошланади. Биз киммиз, қандай қадриятларга таянамиз ва қандай давлат қурмоқчимиз? Бу саволларга жавоб топмасдан туриб, тараққиёт йўналишини аниқ белгилаш қийин.
Шу маънода, "ЎЗ" ўтмишга қайтиш эмас, балки ўз илдизларига таянган ҳолда келажак сари интилиш ғоясидир. Дунё тажрибасини ўрганиш, замонавий технологияларни ўзлаштириш ва глобал иқтисодиётга интеграциялашиш муҳим. Бироқ янгиланиш бошқаларнинг тайёр қолипларини кўр-кўрона такрорлаш дегани эмас.
Ўзбекистон ўзгариши керак. Аммо бу жараён миллий ўзликни йўқотиш ҳисобига кечмаслиги лозим.
Чунки ўзлигидан узилган тараққиёт тақлидга айланиши, янгиланишдан қўрқиш эса турғунликка олиб келиши мумкин. "ЎЗ" фалсафаси ана шу икки ёндашув ўртасидаги мувозанатни — миллий илдизларга таяниш, дунёга очиқ бўлиш ва келажакни ўз қўли билан қуришни ифодалайди.
Президент Шавкат Мирзиёев 2026 йил 12 октябрь куни Янги Тошкент қурилишини жадаллаштириш масалалари юзасидан инвестор ва тадбиркорлар билан ўтказилган очиқ мулоқотда Ўзбекистон иқтисодиёти учун "ЎЗ" фалсафасини илгари сурди. Давлат раҳбари бу тушунчани "Ўзбекистон, ўзгариш, ўзлик ва масъулият" деб изоҳлади.
Бу ғоянинг марказида мамлакат тараққиётига ҳисса қўшиш, ташаббус кўрсатиш ва натижа учун масъулиятни ўз зиммасига олиш тамойили туради. Зеро, тараққиётни четдан тайёр ҳолда олиб келиб бўлмайди. У одамларнинг билими, меҳнати, ташаббуси ва яратувчанлиги орқали шаклланади.
"ЎЗ" тушунчасининг яна бир муҳим жиҳати — дахлдорлик. Ўз уйига бефарқ бўлмаган инсон ўз маҳалласи, жамияти ва юрти тақдирига ҳам бефарқ қарамаслиги керак. Бу фақат ғояни қўллаб-қувватлаш эмас, балки кундалик ҳаётда масъулиятли қарорлар қабул қилиш, ишга виждонан ёндашиш ва жамият манфаати учун ташаббус кўрсатишни ҳам англатади.
Шу нуқтаи назардан, "ЎЗ" фалсафаси томошабинликдан дахлдорликка, кутишдан ҳаракатга, боқимандаликдан масъулиятга ўтиш ғояси сифатида талқин қилинади.
Бугун Ўзбекистонда шаҳарсозлик, иқтисодиёт ва технологиялар соҳаларида ўзгаришлар давом этмоқда. Бу жараёнларнинг самараси эса нафақат амалга оширилаётган лойиҳаларга, балки жамиятнинг улардаги иштироки, билим ва салоҳиятидан қай даражада фойдалана олишига ҳам боғлиқ.
Дунёга очиқ бўлиш, илғор тажриба ва технологияларни ўзлаштириш мамлакат ривожи учун янги имкониятлар яратади. Бироқ Ўзбекистоннинг келажагини барпо этишда маҳаллий салоҳият, миллий манфаатлар ва жамиятнинг масъулияти ҳал қилувчи аҳамият касб этади.
Демак, "ЎЗ" фалсафасининг амалий мазмуни ўз кучига ишониш, миллий ўзликни англаш ва мамлакат тақдирига дахлдорликни ҳис қилишда намоён бўлади. Бу ғоянинг ҳаётда қанчалик ўз ифодасини топиши эса билим, меҳнат, ташаббус ва масъулиятнинг аниқ натижаларга айланиши билан белгиланади.
