Бу ҳақда кеча, 11 январь куни АҚШда жойлашган HRANA инсон ҳуқуқлари тармоғига таяниб, “Associated Press” хабар берди.
Манбага кўра, 8 январдан буён Эрон ҳукумати мамлакат бўйлаб интернетни тўлиқ ўчириб қўйгани сабабли ахборот оқими кескин чекланган.
Блокировка 70 соатдан ортиқ давом этмоқда. Мамлакатдан маълумот олиш асосан Starlink сунъий йўлдош алоқаси орқали амалга оширилмоқда.
Унинг айтишича, Эрон ҳукумати илк бор намойишларни бостириш жараёнида дронлардан фойдаланиб, ҳаводан кузатув орқали норозилик билдираётганларнинг шахсини аниқламоқда. Шу сабабли ҳалок бўлганлар ва ҳибсга олинганларнинг аниқ сонини белгилаш ҳозирча имконсиз.
ОАВнинг таъкидлашича, куч ишлатар тузилмаларнинг ҳаракатлари тобора шафқатсиз тус олмоқда. Бу намойишлар аввалгилардан кескин фарқ қилади ва ҳукумат учун кутилмаган бўлган.
Айрим ҳолларда шифохоналар ҳам хавфсиз эмас: яраланган намойишчилар куч тузилмалари томонидан олиб кетилиши мумкин, кўплаб ҳолатларда эса ҳалок бўлганларнинг жасадлари оила аъзоларига қайтарилмаяпти.
Эрон бўйлаб оммавий норозилик намойишлари 2025 йил 28 декабрдан бери, яъни 15 кундан буён давом этмоқда. Интернет ўчирилгани ва хавфсизлик кучларининг қаттиқ чораларига қарамай, Теҳрон ва бошқа йирик шаҳарларда минглаб одамлар кўчаларга чиқмоқда. Намойишчилар қозон-товоқларни уриб шовқин қилмоқда, “Хоманаийга ўлим” деган шиорларни ҳайқирмоқда, автомобиль ҳайдовчилари эса сигнал чалиб уларни қўллаб-қувватламоқда.
10 январь куни Исломий инқилоб қўриқчилари корпуси намойишларни куч билан бостириш билан таҳдид қилган. Давлат хавфсизлиги “қизил чизиқ” экани, армия миллий манфаатлар, стратегик инфратузилма ва жамоат мулкини ҳимоя қилиш учун куч ишлатишини маълум қилган.
АҚШ Президенти Дональд Трамп 10 январь куни эронлик намойишчиларга ёрдам беришга тайёрлигини билдирган.
Бунга жавобан Эрон раҳбарияти АҚШ ёки Исроил томонидан намойишларни қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳарбий ҳужум уюштирилса, жавоб зарбалари берилишини айтган.
Эрон парламенти спикери 11 январь куни фавқулодда йиғилишда АҚШнинг ҳарбий марказлари ва денгиз қатнови қонуний нишонга айланишини билдирган. Ушбу баёнотлардан сўнг Исроил юқори даражадаги жанговар шайлик ҳолатига ўтгани хабар қилинган.
Қолаверса, Трамп бугун, 12 январь куни журналистлар билан мулоқотда Теҳрон АҚШнинг ҳарбий ёки тижорат объектларига ҳужум қиладиган бўлса, Эрон мисли кўрилмаган даражада кучли зарбаларга дуч келишини айтганди.
Трампнинг сўзларига кўра, агар Эрон бундай ҳужумни амалга оширса, АҚШ шундай куч билан жавоб берадики, Теҳрон бунга ишониши ҳам қийин бўлади. У Вашингтон ихтиёрида жуда кучли ва қатъий чоралар мавжудлигини таъкидлаган.
