Тадқиқотга кўра, асосий овқатларни тез-тез ўтказиб юборадиган одамларда депрессия белгилари сезиларли даражада кўпроқ учрайди.
Тадқиқот Сеулдаги Муқаддас Мария университети шифохонаси олимлари томонидан ўтказилган бўлиб, натижалар Journal of Affective Disorders журналида эълон қилинди.
21 мингдан ортиқ одам иштирок этган
Олимлар 2014–2022 йиллар давомида 21 568 нафар вояга етган инсоннинг овқатланиш тартиби ва руҳий ҳолати ҳақидаги маълумотларни таҳлил қилди.
Тадқиқот давомида иштирокчиларнинг нонушта, тушлик ва кечки овқатни қай даражада мунтазам истеъмол қилиши, рацион хилма-хиллиги ҳамда депрессия белгилари ўрганилди.
Мутахассислар ҳафтасига беш мартадан кам овқатланиладиган асосий таомларни “тартибсиз овқатланиш” сифатида баҳолаган.
Депрессия хавфи 1,5 баравар юқори чиққан
Тадқиқот натижаларига кўра, овқатланиш тартиби энг кўп бузилган одамларда депрессия белгилари пайдо бўлиш эҳтимоли мунтазам овқатланувчиларга нисбатан 1,55 баравар юқори бўлган.
Шунингдек, овқатланиш режими қанчалик издан чиққан бўлса, кайфият тушиши ва руҳий ҳолат ёмонлашиши хавфи ҳам шунчалик кучайган.
Олимлар бу ҳолат айниқса бир хил рационга эга одамларда яққол намоён бўлганини таъкидлади.
Нонуштани ўтказиб юбориш энг хавфли омиллардан бири
Тадқиқот муаллифлари нонушта масаласига алоҳида эътибор қаратган.
Эрталабки овқатни мунтазам ўтказиб юборадиган иштирокчиларда депрессия симптомлари янада кучли кузатилган. Айниқса, ҳам нонушта қилмайдиган, ҳам бир хил таом истеъмол қиладиган одамларда руҳий ҳолат энг паст кўрсаткични қайд этган.
Мутахассислар фикрича, нонушта тунги очликдан кейин организмдаги моддалар алмашинувини фаоллаштиради. Уни ўтказиб юбориш эса қондаги шакар миқдорининг кескин ўзгаришига, гормонал ритмлар бузилишига ва ҳис-туйғуларга салбий таъсир кўрсатиши мумкин.
Хилма-хил рацион салбий таъсирни юмшатиши мумкин
Тадқиқотда яна бир муҳим жиҳат аниқланган — хилма-хил рацион тартибсиз овқатланишнинг салбий оқибатларини қисман юмшатиши мумкин.
Олимлар буни организмга витаминлар, фойдали моддалар ва яллиғланишга қарши компонентлар кўпроқ кириши билан изоҳламоқда. Шунингдек, бундай овқатланиш ичак микрофлорасини соғлом сақлашга ёрдам бериши мумкин.
Тадқиқот тўлиқ хулоса эмас
Шу билан бирга, олимлар ушбу тадқиқот депрессиянинг аниқ сабаби айнан тартибсиз овқатланиш эканини тўлиқ исботламаслигини ҳам таъкидлаган.
Чунки депрессияга учраган одамларда иштаҳа пасайиши, мотивация йўқолиши ва овқатланиш вақти бузилиши ҳам кузатилиши мумкин. Бундан ташқари, тадқиқотда уйқу сифати ва стресс даражаси каби омиллар ҳисобга олинмаган.
Шунга қарамай, мутахассислар нафақат қандай овқат ейиш, балки қачон овқатланиш ҳам руҳий саломатлик учун муҳим аҳамиятга эга эканини таъкидламоқда.
