Президент Шавкат Мирзиёев Хива шаҳрида тадбиркорлар билан очиқ мулоқот ўтказиб, бизнесни янги босқичга олиб чиқишга қаратилган бешта устувор йўналиш бўйича янги ташаббусларни эълон қилди.
Мулоқотда мамлакатнинг барча ҳудудларидан, жумладан, туманлардаги студиялар орқали 25 мингга яқин тадбиркор иштирок этди.
Давлат раҳбари юрт иқтисодий қудратини мустаҳкамлашга ҳисса қўшаётган 1 миллион 200 минг нафарлик бизнес ҳамжамиятини Тадбиркорлар куни билан табриклади.
Шавкат Мирзиёевнинг таъкидлашича, сўнгги беш йилда тадбиркорлар билан очиқ мулоқотлар давомида бизнес ривожига тўсиқ бўлаётган минглаб муаммоларга ечим топилган. Бу даврда 84 та қонун, 861 та фармон ва қарор қабул қилинган.
"Нима учун? Тадбиркорларимизга шароит яратиб, янги иш ўринларини кўпайтириш, одамларимизни узоққа бормасдан, маҳалласининг ўзида даромадли қилиш учун!" — деди Президент.
Қайд этилишича, ўтган даврда бизнес учун ажратилган кредит портфели қарийб уч карра ошиб, 450 триллион сўмга етган. Корхоналарнинг асосий капиталга инвестициялари ҳам уч карра кўпайган.
Шунингдек, жаҳондаги мураккаб вазиятга қарамай, жорий йилнинг биринчи ярмида Ўзбекистон иқтисодиёти 8,5 фоизга ўсган.
Тадбиркорлар учун бешта йўналиш
Президент бизнес вакиллари кўтарган масалалар асосида тадбиркорликни ривожлантиришнинг бешта устувор йўналишини белгилаб берди.
Биринчи йўналиш — тадбиркорлик учун барқарор ўсиш траекториясини таъминлаш
Кичик ва ўрта бизнесни молиялаштиришнинг янги тизими яратилади.
"Кредит хизматлари ягона рақамли портали" орқали тадбиркор битта ариза билан банкларнинг таклифларини олиши мумкин бўлади. Бизнесини энди бошлаётганларга 5 миллиард сўмгача кредитни онлайн расмийлаштириш имконияти яратилади.
Шунингдек, бизнеснинг ҳар бир босқичига мос "Бизнес старт", "Бизнес лифт" ва "Бизнес юксалиш" дастурлари жорий этилади.
"Бизнес старт" доирасида тадбиркорларга сунъий интеллект ёрдамида лойиҳа ва кредит ҳужжатларини тайёрлаш, ҳисобот юритиш ўргатилади. Уларга тайёр бизнес-режа ва 200 миллион сўмгача гаровсиз кредит бериш йўлга қўйилади.
"Тадбиркорга кредит бериш эмас, уни биринчи қадамидан катта бизнесга айлангунича бошидан охиригача қўллаб-қувватлайдиган комплекс тизим яратамиз", — деди давлат раҳбари.
Кичик бизнес учун гаров талабини енгиллаштириш мақсадида "контр-кафолат" тизими ҳам жорий этилади. Унга кўра, 10 миллиард сўмгача кредит олишда тадбиркорнинг 25 фоиз гаров топиши етарли бўлади.
Иккинчи йўналиш — ҳудудларда бизнес имкониятларини кенгайтириш
Давлат активларини сотиб олишда аванс тўлови 30 фоиздан 15 фоизга туширилади.
Тадбиркор актив қийматининг ярмини тўлаганидан сўнг қолган қисмини 7 йил давомида фоизсиз бўлиб тўлаши мумкин бўлади.
Аукционга чиқариладиган ер участкалари қурилиш учун зарур ҳужжатлар билан "тайёр пакет" шаклида савдога қўйилади.
Банклар балансидаги 9 триллион сўмлик 2,5 мингта мулкни чегирмали нархда, бошланғич тўловсиз ва фоизсиз бўлиб тўлаш шарти билан сотишга рухсат берилади.
Навоий, Жиззах, Наманган, Ургут ва Ҳазорасп махсус иқтисодий зоналарининг айрим қисмларида "Бонд саноат зоналари" ташкил этилади.
Энергия ва газ учун 100 фоиз олдиндан тўлов талаби ҳам қайта кўриб чиқилади. АСКУЭ ва АСКУГ тизимига уланган, тўлов интизомига риоя қилаётган корхоналар учун аванс тўлови 15 фоиз этиб белгиланади.
Учинчи йўналиш — сунъий интеллект ва янги инвестициялар
Президент сунъий интеллектдан самарали фойдаланиш тадбиркорлар учун рақобатдаги муҳим устунликка айланишини таъкидлади.
"Бугун қайси тадбиркор қўшилган қийматни кўпайтирса, сунъий интеллект ёрдамида унумдорликни оширса, таннарх бўйича изланса, эртанги бозор уники", — деди Шавкат Мирзиёев.
"10 минг корхона учун — сунъий интеллект ҳамкор" дастури бошланади. Корхоналарнинг сунъий интеллектни жорий қилиш харажатларининг 50 фоизи компенсация қилинади.
Янги маҳсулот учун модел яратишда тадбиркорларга суперкомпьютердан бепул фойдаланиш имконияти берилади. Дастурнинг биринчи босқичига камида 100 миллион доллар ажратилади.
Шунингдек, ҳар йили 50 та йирик маҳаллий корхонани IPOга тайёрлаш учун акселерация дастури йўлга қўйилади.
Йирик инвестиция лойиҳаларида кадрлар тайёрлаш мажбурий компонентга айланади. Урганчдаги тажриба асосида 1 миллион нафар ёшни замонавий касбларга ўргатиш мақсад қилинган.
Тўртинчи йўналиш — экспорт ва миллий брендлар
Ташқи бозорларга чиқишнинг барча босқичларида тадбиркорларга комплекс хизмат кўрсатадиган "Экспорт навигатор" тизими ишга туширилади.
Хорижда талаб юқори бўлган 100 та маҳсулот рўйхати шакллантирилиб, улар учун бозор, тариф ва логистика ечимлари ишлаб чиқилади.
2 мингта корхонанинг ишлаб чиқариш жараёни ташқи бозор талабларига мослаштирилади.
Тадбиркорларнинг хорижий брендмейкер жалб қилиши, миллий брендларни ташқи бозорларда тарғиб қилиши, маркетплейслар ва халқаро тендерларда иштирок этиши билан боғлиқ харажатларнинг бир қисми қоплаб берилади.
Экспортчиларни қўллаб-қувватлашнинг ягона тизимига камида 1 миллиард доллар йўналтирилади.
"Бугун дунёда бозор учун кураш кун сайин кучайиб боряпти. Бундай вазиятда хорижга чиққан тадбиркор ҳеч қачон ўзини ёлғиз ҳис қилмаслиги керак", — деди Президент.
Бешинчи йўналиш — бизнесга маъмурий босимни камайтириш
Президент иқтисодиётни "соя"дан чиқаришда тадбиркорларни текшириш эмас, уларга тўғри ишлаш учун шароит яратиш муҳимлигини таъкидлади.
"Иқтисодиётни "соя"дан чиқариш текшириш билан эмас, тадбиркорга йўл кўрсатиб, тўғри ишлашга ўргатиш орқали бўлиши керак", — деди у.
Кичик бизнесда инсон саломатлиги ва бошқа тадбиркорлар манфаатларига зарар етказиш билан боғлиқ бўлмаган ҳар қандай текширув учун уч йиллик мораторий жорий этилади.
Ихтиёрий профилактик аудитдан ўтган ўрта ва йирик бизнес субъектларида аниқланган камчиликлар бартараф этилса, жарима қўлланмайди.
Барча турдаги жарималар миқдори ўртача икки баробарга камайтирилади.
Келаси йилдан тадбиркор ва давлат ўртасидаги низоларда "Тадбиркорнинг ҳақлилик презумпцияси" ҳамда "Биринчи хато учун огоҳлантириш" қоидалари жорий этилади.
Давлат хизматларининг ярми "сукут — розилик" тамойилига ўтказилади. 30 дан зиёд фаолият тури бўйича лицензия ва рухсатномалар бекор қилиниб, яна 35 тасини бериш муддатлари қисқартирилади.
Озиқ-овқат экспортида талаб этиладиган бир нечта рухсатнома ўрнига ягона "Саломатлик сертификати" жорий этилади.
Туризм тадбиркорларига ҳам енгилликлар берилади
Мулоқотда туризм соҳасидаги тадбиркорларни қўллаб-қувватлаш чоралари ҳам белгиланди.
Меҳмонхона қуриш, реконструкция қилиш ва жиҳозлаш учун 50 миллион доллар ресурс ажратилади.
Уч, тўрт ва беш юлдузли меҳмонхоналар қуриш учун субсидия бериш муддати яна икки йилга, ер ва мол-мулк солиғи бўйича имтиёзлар эса 2030 йилгача узайтирилади.
Туроператорларнинг хорижлик сайёҳларга кўрсатган хизматлари экспортга тенглаштирилади. Туристик автобус ва электробусларни олиб келиш бўйича имтиёзлар ҳам давом эттирилади.
Ўзбекистонда янги ўсиш нуқталари белгиланди
Мулоқот якунида мамлакат иқтисодиётини янги босқичга олиб чиқиш бўйича асосий марралар белгилаб берилди.
"Биз 40 миллионли халқмиз. Одамларимиз ҳаётини янада яхшилаш учун юқори иқтисодий ўсишни сақлаб қолишимиз зарур", — деди Президент.
Жорий йилда ялпи ички маҳсулотни 180 миллиард доллардан, экспортни эса 40 миллиард доллардан ошириш вазифаси қўйилди.
Ҳудудларнинг салоҳиятидан келиб чиқиб, янги ўсиш нуқталари ҳам белгилаб берилди.
Тошкентда экспортга йўналтирилган бизнес, Фарғона водийсида тўлиқ занжирли саноат, Самарқанд, Бухоро ва Хоразмда туризм, креатив индустрия ва агросаноат брендларини ривожлантириш асосий вазифалар этиб белгиланди.
Навоий ва Тошкент вилоятида тоғ-кон, металлургия ва илмий кимё, Қашқадарё ва Сурхондарёда агросаноат ҳамда нефть-газ кимёси, Қорақалпоғистонда "яшил" энергетика, ахборот технологиялари ва сунъий интеллект, Жиззах ва Сирдарёда автомобилсозлик, электротехника ва қурилиш материаллари асосий ўсиш нуқталари бўлади.
Учрашув якунида Президент мамлакатда замонавий фикрлайдиган, бизнесини кенгайтиришга интилаётган янги авлод тадбиркорлари шаклланаётганини таъкидлади.
"Ҳеч қачон олдинга интилишдан, ўсишдан, ривожланишдан, янгилик қилишдан тўхтаманг! Сизларнинг ортингизда доимо қўллаб-қувватлайдиган кучли давлат, ҳуқуқ ва манфаатингизни ҳимоя қиладиган қонун, ташаббус ва мақсадларингизни рўёбга чиқаришда елкадош бўлган Президент бор!" — деди давлат раҳбари.
