Индонезияда исломий мактаб-интернат ўқувчисини жинсий зўравонлик қилгани учун 7 йилга қамалган ўқитувчи жазосининг ярмини ҳам ўтамай озод қилинган. Унинг ҳозирда диний тадбирларда эркин қатнашиб юргани BBC Eye тергови орқали маълум бўлди.
"Бечи" номи билан танилган Моч Субчи Азал Цани 2022 йилда Шарқий Явадаги «Шиддиқия» исломий мактаб-интернатида қўлга олинган. Унинг ҳибсга олиниши қарийб 15 соат давом этган ва операцияда 1 мингга яқин полиция ходими иштирок этган. Бечининг тарафдорлари унинг қўлга олинишига йўл қўймасликка уринган.
Ўша йилнинг ўзида суд Бечини ўқувчига нисбатан жинсий зўравонлик содир этганликда айбдор деб топиб, 7 йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилган. Прокуратура унга зўрлаш бўйича 16 йиллик қамоқ жазоси тайинланишини сўраган, бироқ суд уни ушбу айблов бўйича оқлаган.
Бечи жазосини тўлиқ ўтаганида 2029 йилда озодликка чиқиши керак эди. Бироқ Индонезия Иммиграция ва Коррекция вазирлиги маълум қилишича, у 2025 йил август ойида жазо муддатини қисқартириш имтиёзлари берилгани сабабли озод қилинган.
Вазирлик унинг жазоси нима сабабдан қисқартирилганига аниқлик киритмаган.
BBC журналистлари Бечини 2026 йил январь ва март ойларида яширин камера орқали тасвирга олган. У диний тадбирларда қатнашган, тарафдорлари билан кўришган ва очиқчасига жамоат орасида юрган.
Қизиғи, Бечининг иши бўйича судда гувоҳлик берган жабрланувчилар унинг озод қилинганидан хабардор қилинмаган. Улар Бечи ҳали ҳам қамоқда, деб ўйлаган. Унинг озодликда эканини эса BBC тасвирларини кўргач билган.
Бечининг иши Индонезияда катта шов-шувга сабаб бўлган. Унинг отаси Кяй Мухтар Муъти таъсирли диний раҳбар бўлиб, «Шиддиқия» мактаб-интернати ва унга туташ мажмуа минглаб тарафдорларга эга.
Бечига қарши даъволар билан чиққан бир нечта собиқ ўқувчи унга нисбатан жинсий зўравонлик ва зўрлаш содир этилганини билдирган. Уларнинг айримлари ўз даъволари бўйича судда ҳам гувоҳлик берган.
Судда гувоҳлик берган Ира Пуспитасари Бечи томонидан 15 ёшидан бошлаб тўрт йилдан ортиқ вақт давомида жинсий зўравонликка учраганини айтган. У полицияга мурожаат қилгани, кейин эса босим остида аризасини қайтариб олганини билдирган.
Ира, шунингдек, Бечининг оиласи томонидан унга босим ўтказилганини тасдиқловчи аудиоёзувни BBC'га тақдим этган. Унда Бечининг онаси Ирадан "ҳеч нарса бўлмаган" деб айтишни ва полицияга берган аризасини қайтариб олишни сўраган.
Яна бир собиқ ўқувчи Аю Масуро эса Бечи томонидан зўравонликка учрамаганини, аммо мактабдаги бошқа қизларнинг даъволарини ўрганганини айтган. У камида 10 нафар қиз Бечи томонидан жинсий зўравонлик ёки зўрлашга учрагани ҳақида гувоҳлик берганини маълум қилган.
Бечининг собиқ адвокати Нун Саюти ҳам судда гувоҳлик берган. У дастлаб Бечига қарши даъволарни йўқ қилиш топшириғини олганини, кейин эса ўқувчилар томонини олишга қарор қилганини айтган.
Бечининг муддатидан олдин озод қилингани Индонезияда исломий мактаб-интернатларда жинсий зўравонликнинг олдини олиш ва диний раҳбарларнинг таъсири устидан назорат масаласини яна кун тартибига олиб чиқди.
Индонезиянинг Аёлларга нисбатан зўравонлик бўйича миллий комиссияси мамлакатдаги исломий мактаб-интернатларда жинсий зўравонлик ҳолатлари жиддий муаммога айланганидан огоҳлантирган. Комиссия таълим муассасаларида жабрланганларни ҳимоя қилиш механизмларини кучайтириш ва назоратни оширишга чақирган.
BBC Бечи, унинг онаси ҳамда "Шиддиқия" мактаб-интернати маъмуриятидан тергов натижалари юзасидан изоҳ сўраган. Улар жавоб бермаган.
