Бугунги кунда бу қадар тез ишлаб чиқарилаётган коронавирусга қарши вакциналар ишончлими? Ваҳоланки битта вакцина ишлаб чиқариш учун йиллаб вақт кетади. Бу саволга Инновацион ривожланиш вазирлиги ҳузуридаги Илғор технологиялар маркази директор ўринбосари Алишер Абдуллаев жавоб берди:
— Вакцинани ишлаб чиқаришнинг барча жараёнлари, унинг биологик хавфсизлиги, ва GMP стандартларига мослиги ЖССТ томонидан тартибга солинишини доимо ёдда тутишимиз керак. Оддий қилиб айтганда, ишлаб чиқариш барча рухсатномаларни олмагунча, вакцина ЖССТ томонидан тавсия этилган вакциналар рўйхатига киритилмайди. Хавфсизликни баҳолаш жараёни барча босқичларда ўтказилиб, мустақил экспертлар томонидан диққат билан кузатилади. Масалан, яқинда Pfizer вакцинасини рўйхатдан ўтказиш тўғрисидаги кўплаб ҳужжатлар ва ёзишмалар ошкор бўлиб, уни ишлаб чиқиш ва хавфсизликни ўрганиш бўйича барча босқичлар қанчалик диққат ва синчковлик билан ўрганиб чиқилгани ва қандай баҳо берилганини кўриш мумкин. Бу жуда мураккаб жараён. Ҳозир дунёда вакциналарнинг хавфсизлигини баҳолай оладиган кўплаб мустақил лабораториялар ва мутахассислар мавжуд. Эҳтимолли зарарлари аниқланса, улар дарҳол жамоатчиликка маълум бўлади ва мутахассислар диққат билан ўрганадилар. Мисол учун узоқдан излаш шарт эмас, ҳаммангиз AstraZeneca қандай муаммоларга дуч келганини кўрдингиз.
