2 июль куни бир қатор давлат ташкилотлари ҳамкорлигида Тошкент вилояти Бўстонлиқ туманининг туристик йўналишларида амалга оширилаётган ишлар, Бўстонлиқ аҳолисининг “снос”лар бўйича ижтиомий тармоқлар орқали кўтарган можаролари юзасидан пресс-тур ташкил этилди.
Аввал ўзбошимчалик билан қурилган объектлар бўйича масъуллар фикрини ҳавола этамиз:
“ДАВЛАТ ОРГАНЛАРИДАГИЛАР ҲАМ ЎЗИМИЗГА ЎХШАГАН ОДАМЛАР”
Азиз АБДУҲАКИМОВ, Туризмни ривожлантириш Давлат қўмитаси раиси:
"Кўп йиллар давомида Бўстонлиқ туманида ноқонуний қурилиш ишларини қилиш оддий ҳолатга айланган. Қонун устуворлиги таъминламагани учун кўпчилик: қонунни бузсак, давлат органларидагилар ҳам ўзимизга ўхшаган одамлар, "бориб келишамиз", бирор эҳтиёжини қилиб берамиз, деган фикрда юрган. Ўрганишлар жараёнида бир нарсадан ҳайрон бўлдик, очиғи. Нафақат Бўстонлиқда, балки бошқа ҳудудларда ҳам фуқаролар ноқонуний тарзда эгалламоқчи бўлган ерларига аввалига тош териб қўяркан, кейин секингина ёғоч тахлайди, ундан сўнг ғишт теради ва устини ёпади. Сўнг турли йўллар билан эгалик ҳуқуқини қўлга киритишади."
ШУ КУНГАЧА НЕГА НОҚОНУНИЙ ҚУРИЛИШЛАР ҚИЛИНИШИГА ҚЎЙИБ БЕРИЛГАН?
Холмўмин ЁДГОРОВ, Олий суд раиси ўринбосари:
"2018 йил 20 апрелдаги “Фуқароларни ижтимоий қўллаб-қувватлаш бўйича қўшимча чора-тадбирлар ҳамда ўзбошимчалик билан қурилган турар жойларга нисбатан мулк ҳуқуқини эътироф этиш бўйича бир марталик умумдавлат акциясини ўтказиш тўғрисида”ги Президент фармонига кўра барчага имконият берилган. Лекин баъзилар ундан кейин қурилиш қилишда давом этаверган. Юқорида жойлашган ёш болаларнинг сил касалликлари шифохонаси ҳудудлари ҳам талон-торож қилинган. Кимдир уй қуриб олган, кимдир энди уй қуряпти. “қурса бўлаверар эканда” деган тушунча биланми, ҳеч қандай асоссиз мазкур ҳудуд эгаллаб олинган. Ўрганишлар натижасида шифохона ҳудудига тегишли майдонда 24 та уй-жой 2018 йилдан кейин ўзбошимчалик билан қуриб олинган. Бу ҳолатни Google харитаси орқали ҳам кўриш мумкин. Ўзбошимчалик билан қурилган уйлар бузилиши бўйича бир неча мартта огоҳлантирилган. Лекин қурилишни давом эттираверишган. Мазкур 24 та уйлардан фақатгина 1 тасидагина одам яшаши аниқланган. Қолганлари эса суд қарори чиққандан кейин келиб олиб, энди ижтимоий тармоқларда уйсиз қоламиз, дея мурожаат қилишмоқда. Бир аёлнинг сув бўйида қурилган уйи бузиляпти. Аёл эса ижтимоий тармоққа чиқиб олиб, дод-вой солиб, уйимни огоҳлантиришсиз бузишяпти деяпти. Ваҳоланки, икки ойдан бери огоҳлантириб келяпмиз. Бу ерда қуриш мумкин эмас, деб қанча айтдик. Ҳужжатим бор деб чиқди. 2019 йилда 1998 йилги ҳужжатни қалбакилаштириб олган. Чунки қайнотаси маҳалла раиси бўлган. Ҳужжати қонуний бўлиб, жамоат эҳтиёжи учун унинг мулки ёки ери олинганида, сўзсиз компенсация бериларди. Яъни ери учун ер, уйи учун уй, агарда у уйи битгунча ижарада яшаса, ижара пули ҳам берилади."
ПРОКУРАТУРА НИМА ДЕЙДИ?
Салом САМАДОВ, Тошкент вилоят прокурори:
"Қурилишга биз қарши эмасмиз, майли қурсин, лекин қонуний томондан қурилсин.Ҳокимият томонидан қонуний ерлар кўрсатилмагани ва беэътибор қолдирилгани учун шу ҳолатга келган, коррупция бўлган. Кўп йиллардан бери Бўстонлиқ туманида ноқонуний қурилиш қилиш оддий ҳолга айланган. Натижада 2020 йил 11 май ҳолатига кўра, 8 та жиноят иши қўзғатилган.Улар орасида маҳалла раиси, “Ергеокадастр” ходими, маклерлар бўлиб, жами 10 нафар одам тергов олдида жавоб беряпти. Бўстонлиқ туманидаги 594 та объект ноқонуний деб топилган ва 24 та мана шундай ноқонуний тарзда қурилган уйларнинг эгалари судга чақирилганида келишмаган."
ТАНГАНИНГ ИККИНЧИ ТОМОНИ...
Қонунга итоат қилиш барчамизнинг бурчимиздир. Лекин танганинг иккинчи томони бўлган халқ, яъни уй-жойи бузилишидан норози бўлаётганлар барча ҳужжатлари ҳақиқий эканлиги, доимий равишда барча солиқларни тўлаб келишаётганлиги ва уйлари бузилиши бўйича суд қарорлари чиқаётгани ва бунда компенсация ажратилмаётганидан арз қилишмоқда.
ХУЛОСА ЎРНИДА
Бўстонлиқ туманидаги Чимган МФЙда ўзбошимчалик билан қурилган дея баҳоланаётган уй-жойлар эгалари бугун қўлларидаги ҳужжатлар давлат идоралари томонидан расмийлаштирилганини даъво қилишиб, ҳукуматдан адолат сўрашмоқда. 2019 йил 16 ноябрда қабул қилинган “Жисмоний ва юридик шахсларнинг мулк ҳуқуқлари кафолатларини таъминлаш ҳамда ер участкаларини олиб қўйиш ва компенсация бериш тартибини такомиллаштиришга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги 911-сонли Вазирлар маҳкамаси қарори 41-бўлим “д” бандида “Ўзбошимчалик билан қурилган уй-жой, ишлаб чиқариш ва бошқа бинолар ва иншоотларнинг қиймати ҳам қопланиши лозим”, - дейилган. Суд нега қарор ижросини таъминламаяпти? Ноқонуний ҳужжат қилишда гумонланган масъуллар жавобгарликка тортилиши билан кифоя қилинса, қолган уйи бузилаётганларнинг ҳоли не кечади? Айнан шу ҳолат бўйича масъулларимиздан изоҳ кутиб қоламиз.
Сардорбек Раҳмонқулов
